پتانسیل غذاهای مشتق از گیاه در درمان گلوکوم: یک مقاله مروری

گلوکوم که با تخریب پیش‌رونده سلول‌های گانگلیونی شبکیه و آسیب به عصب بینایی مشخص می‌شود، عامل اصلی نابینایی جبران‌ناپذیر در سراسر جهان است. عوامل خطر متعددی بر بیماری‌زایی و پیشرفت گلوکوم تأثیر می‌گذارند. ترکیبات زیست‌فعال مشتق از غذا، به دلیل فعالیت‌های ضد اکسایشی و ضد التهابی و همچنین مکانیسم‌های چندهدفه، به عنوان حوزه‌ای جدید و مورد توجه برای غلبه بر محدودیت‌های درمان‌های استاندارد فعلی ظهور کرده‌اند. در این راستا، غذاهای گیاهی مختلفی از جمله: گوشت‌بوس (لیسیوم بارباروم)، قارچ ری‌شی (گانودرما لوسیدوم)، کریپتوتانشینون، گیاه اسکولاریا (اسکولاریا بای‌کالنسیس)، گیاه شیلبوم ماریانوم (کاکل شیرین)، گیاه استراگالوس (استراگالوس ممبراناسیوس)، جینکو بیلوبا، جینسینگ، زعفران و رزوراترول، مکانیسم‌های بالقوه‌ای را برای درمان گلوکوم نشان داده‌اند. این ترکیبات زیست‌فعال ممکن است از طریق تعدیل مسیرهای سیگنال‌دهی متعدد، از جمله مسیرهای «جک۲/استات۳»، «پی‌آی۳کی/اکت»، «مک/ارک/کرِب»، «سی‌ام‌پی‌اِی/پی‌کا/کرِب» و سایر مسیرها، به مقابله با آسیب‌های اکسایشی، التهاب عصبی و افزایش فشار داخل چشمی بپردازند. با این حال، برای تایید دوز مصرفی، زیست‌دسترسی و ایمنی بلندمدت، انجام کارآزمایی‌های بالینی بیشتری مورد نیاز است. این مقاله مروری، پتانسیل ترکیبات زیست‌فعال موجود در غذاهای گیاهی را برجسته کرده و مرجعی برای بررسی‌های بیشتر پیرامون اثرات آن‌ها بر گلوکوم فراهم می‌آورد.

Glaucoma, characterized by progressive retinal ganglion cell degeneration and optic nerve damage, is the leading cause of irreversible blindness worldwide. Multiple risk factors influence the pathogenesis and progression of glaucoma. Food-derived bioactive components have emerged as a new area of interest to overcome the limitations of current standard treatments due to their antioxidant and anti-inflammatory activities and multitarget mechanisms. In this context, various plant-derived foods, such as Lycium barbarum, Ganoderma lucidum, Cryptotanshinone, Scutellaria baicalensis, Silybum marianum, Astragalus membranaceus, Ginkgo biloba, Panax ginseng, Crocus sativus, and resveratrol, have shown potential mechanisms for treating glaucoma. These bioactive components may address oxidative damage, neuroinflammation, and elevated intraocular pressure, which may be due to the modulation of multiple signaling pathways, including JAK2/STAT3, PI3K/AKT, MEK/ERK/CREB, cAMP/PKA/CREB, and others. However, further clinical trials are needed to validate dosage, bioavailability, and long-term safety. This review highlights the potential of bioactive components from plant-derived foods, offering a reference for further investigation into their effects on glaucoma.