مطالعه‌ای بر روی تنوع جغرافیایی زعفران کشت شده در عراق با استفاده از آنالیزهای GC-MS و PCA

زعفران (Crocus sativus L.) یکی از ارزشمندترین ادویه‌های جهان است که در صنایع آشپزی، رنگرزی، پزشکی و آرایشی کاربرد دارد. این مطالعه به بررسی پروفایل‌های فرار زعفران از خاستگاه‌های جغرافیایی مختلف با استفاده از کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) در ترکیب با تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) می‌پردازد تا ارزیابی کند که آیا نشانگرهای فرار، منشأ جغرافیایی را منعکس می‌کنند یا خیر. چندین ترکیب با استفاده از GC-MS شناسایی شدند. به عنوان مثال، سافرانال در غلظت‌های بسیار بالایی در این نمونه‌ها یافت شد.
محتوای سافرانال در اکوتیپ ترکیه بیشتر از سایر اکوتیپ‌ها (سوریه و ایران) بود، به ترتیب ۴۳.۷۶، ۳۵.۳۷ و ۲۸.۴۲. از GC-MS مشخص شده است که مواد شیمیایی ضروری اصلی در نمونه‌های زعفران از سایر خاستگاه‌ها عمدتاً سافرانال، ۲(۵H)-فورانون، ام-کرزول، ایزوپروپیل کرزول و α-ایزوفورون هستند. بنابراین، این اولین آزمایش زعفران در عراق بود که اخیراً در بسیاری از کشورها، یعنی ترکیه، سوریه و عراق کشت می‌شود و افق‌های جدیدی را برای کشت زعفران به عنوان یک محصول جایگزین برای ارتقای اجتماعی-اقتصادی در عراق باز خواهد کرد. از یافته‌ها می‌توان توصیه کرد که زعفران ترکیه به دلیل غنی بودن از سافرانال به علاوه سایر مواد شیمیایی فرار مهم برای عطر آن و کمک به سلامت انسان‌ها، یک اکوتیپ ایده‌آل است که می‌تواند در عراق کشت شود.

Saffron (Crocus sativus L.) is among the world’s most valuable spices, with applications in culinary, dyeing, medical, and cosmetic industries. This study investigates the volatile profiles of saffron from different geographic origins using gas chromatography–mass spectrometry (GC–MS) in combination with principal component analysis (PCA) to assess whether volatile markers reflect geographic provenance. Several compounds were detected using GC-MS. For instance, safranal was found in very high concentrations in these samples. The content of safranal in the Turkish ecotype was higher than those in other ecotypes (Syria and Iran), 43.76, 35.37, and 28.42, respectively. From the GC-MS, it is indicated that main essential chemicals in saffron samples from other origins are mainly safranal, 2(5H)-furanone, m-cresol, isopropylcresol, and α-isophorone. This, therefore, proved the first trial of saffron in Iraq recently cultivated in many countries, i.e., Turkey, Syria, Iraq, which will also open up new horizons for saffron cultivation as an alternative crop for socio-economic upliftment in Iraq. From the findings, it can be recommended that Turkish saffron is an ideal ecotype that can be grown in Iraq due to its richness in safranal plus the other volatile chemicals important for its aroma, and assisting humans to be healthy.