مروری بر روش های نوین اصالت سنجی زعفران (.Crocus sativus L)

زعفران به عنوان یک گیاه دارویی با ارزش، یکی از قدیمی ترین و گرانترین ادویه های جهان است که علاوه بر کاربرد گسترده به عنوان ادویه ای گران قیمت، دارای کاربردهای ویژه ای در پزشکی سنتی و نوین است. زعفران از جایگاه ویژه ای در بین محصولات صنعتی و صادراتی ایران برخوردار است. خواص ویژه زعفران از جمله خواص دارویی ضد سرطانی و ضد افسردگی این محصول، به دسته ای از ترکیبات کارتنوئیدی به نام کروسینها نسبت داده شده اند. کروسین ها مهمترین عامل رنگدهی زعفران هستند. قیمت بالای این محصول موجب شده تا به شیوه های مختلف توسط افراد سودجو مورد تقلب قرار گیرد. این تقلبات بیشتر شامل افزودن مواد گیاهی و شیمیایی مشابه زعفران میباشد. افزودن اندام های مواد گیاهی مشابه با زعفران چون زریر، گل کافشه (کاجیره یا گلرنگ)، کاسبرگ گل همیشه بهار، کاکل ذرت رنگ کرده، پرچم های زرد بعضی گل ها، زردچوبه، میخک، ریشه گندم رنگ زده، ریشه پیاز معمولی که با جوهر رنگ می شود، خاک سرخ و نیز رشته های پخته شده گوشت گاو و مرغ و غیره از جمله تقلبات در این محصول به شمار می روند. برای تعیین این تقلبات روشهای مختلفی گسترش یافته است که بیشتر آنها بر اساس مشخصات مورفولوژیکی، آناتومی و آزمون های شیمیایی است. در این بررسی مروری اجمالی بر انواع مختلف تکنیکها از جمله واکنش های رنگی، بررسی های میکروسکوپی، کروماتوگرافی لایه نازک (TLC و کروماتوگرافی مایع با کارآیی بالا و (HPLC تکنیکهای مبتنی بر حسگر و تکنیکهای مولکولی برای تعیین اصالت زعفران خواهد شد.

Saffron, as a valuable medicinal plant, is one of the oldest and most expensive spices in the world. In addition to its widespread use as a costly spice, it has special applications in both traditional and modern medicine. Saffron holds a special position among Iran’s industrial and export products. The unique properties of saffron, including its anti-cancer and antidepressant medicinal effects, are attributed to a group of carotenoid compounds called crocins. Crocins are the main coloring agents of saffron. The high price of this product has led to various fraudulent practices by unscrupulous individuals. These frauds mostly involve adding plant and chemical substances similar to saffron. Common adulterations include adding parts of plants similar to saffron such as zarrīr, safflower (kajireh or safflower), marigold petals, colored corn silk, yellow stamens of some flowers, turmeric, cloves, colored wheat root, onion root dyed with ink, red soil, as well as cooked beef and chicken strands, among others.Various methods have been developed to detect these adulterations, most of which are based on morphological characteristics, anatomy, and chemical tests. In this review, an overview will be provided of various techniques, including color reactions, microscopic examinations, thin-layer chromatography (TLC), high-performance liquid chromatography (HPLC), sensor-based techniques, and molecular techniques for determining the authenticity of saffron.