گلبرگ‌های زعفران باعث بهبود عملکرد تولید و کیفیت لاشه در جوجه‌های گوشتی با تقویت ایمنی و وضعیت آنتی‌اکسیدانی می‌شوند

تأثیر گلبرگ‌های زعفران (محصول جانبی کشاورزی) بر سلامت و عملکرد تولید در جوجه‌های گوشتی بررسی شد. در این آزمایش، ۱۴۰ جوجه به صورت تصادفی در پنج گروه هر کدام با چهار تکرار، هر تکرار شامل هفت جوجه توزیع شدند. گروه کنترل (T0) با جیره پایه بدون افزودنی خوراکی تغذیه شدند، در حالی که گروه‌های T1 تا T4، جیره پایه با افزودن گلبرگ‌های آسیاب شده زعفران (SP) به میزان ۰.۵، ۱.۰، ۱.۵ و ۲.۰ گرم در کیلوگرم جیره خشک دریافت کردند. دمای کلی و رطوبت آشیانه آزمایش ۲۳.۴۳ درجه سانتی‌گراد و ۵۵.۱۹٪ در طول روز و ۲۳.۱۷ درجه سانتی‌گراد و ۵۶.۰۱٪ در طول شب بود. گلبرگ‌های زعفران به عنوان افزودنی خوراکی حاوی ۸۳٪ ماده خشک، ۱۱.۹۴٪ پروتئین خام، ۵.۰۳٪ چربی استخراجی و ۷.۸۵٪ فیبر خام بودند. مصرف خوراک در طول آزمایش تحت تأثیر قرار نگرفت، اما افزایش وزن کل بدن به طور معنادار (p ≤ 0.05) در گروه‌های T3 و T4 نسبت به کنترل (T0) بیشتر بود و شاخص تبدیل خوراک (FER) بهبود یافت.

گلبرگ زعفران در جیره قابلیت هضم مواد مغذی را افزایش داده و بازده اقتصادی بهتری داشت. تغییر معنی‌داری در پارامترهای هماتولوژیکی کلی نظیر هموگلوبین، حجم سلولی درصدی، شمارش گلبول قرمز و سفید مشاهده نشد. میزان گلوکز پلاسما با افزایش میزان گلبرگ‌ها متناسب افزایش یافت و در گروه‌های T2، T3 و T4 به طور معنی‌دار (p ≤ 0.05) بالاتر بود. پارامترهای ایمنی افزایش معنی‌دار (p ≤ 0.05) در تیتر HI در روزهای ۲۱ و ۲۸ در گروه‌های مختلف مکمل داده شده با گلبرگ زعفران نشان دادند. پاسخ به DNCB (میلی‌متر) در گروه T3 بیشترین مقدار بود. مصرف گلبرگ زعفران منجر به افزایش وزن ارگان‌های ایمنی به ویژه طحال شد که این افزایش از نظر آماری معنی‌دار بود (p ≤ 0.05). همچنین پارامترهای بیوشیمیایی بهبود قابل توجهی در پروفایل لیپیدی نشان دادند، به طوری که کلسترول و تری‌گلیسیرید در گروه T4 به طور معنادار (p ≤ 0.05) کاهش یافتند. وضعیت کل اکسیدان‌ها و کل آنتی‌اکسیدان‌ها به طور معنادار (p ≤ 0.05) بهبود یافته و در گروه T4 به ترتیب مقادیر ۶.۳۰ ± ۰.۱۲ میکرومول معادل H2O2 و ۱.۴۶ ± ۰.۰۳ میکرومول معادل Trolox گزارش شد. همچنین، T-BARS در سینه و ران به طور معنادار (p ≤ 0.05) با افزایش سطح گلبرگ زعفران کاهش یافت.

درصد لاشه‌برداری در تیمارهای T3 و T4 نسبت به کنترل (T0) به طور معنی‌دار (p ≤ 0.05) افزایش یافت. قابليت برش (Cutability) در بخش‌های مختلف لاشه مانند سینه، پشت، ران، بال‌ها، گردن و جگرچه تفاوت معناداری با کنترل نداشت. هزینه تولید به ازای کیلوگرم وزن زنده در گروه T4 کمترین و در گروه کنترل (T0) بالاترین مقدار بود. نتایج مطالعه حاکی از بهبود ایمنی، سلامت، کیفیت لاشه و عملکرد تولید در جوجه‌های گوشتی تغذیه شده با مکمل گلبرگ زعفران است. از این رو، استفاده از گلبرگ زعفران به میزان ۲ گرم در کیلوگرم جیره طیور، گزینه‌ای عملی و مؤثر برای ارتقاء عملکرد تولید طیور محسوب می‌شود.

The effect of Saffron petals (agricultural by-product) on health and production performance was investigated in broiler chicken. In this experiment, 140-day-old chicks were randomly distributed in five groups each having four replicates of seven chicks. The birds of control group (T0) were offered basal diet without feed additives whereas, birds of treatments T1, T2, T3 and T4 were given a basal diet supplemented with ground saffron petals (SP) as feed additive at an inclusion level of 0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 g/kg feed on dry matter basis. The overall temperature and humidity of the experimental shed were 23.43 °C & 55.19% during the day and 23.17 °C & 56.01% during the night. The SP as feed additive contained 83% dry matter, 11.94% crude protein, 5.03% ether extract and 7.85% crude fiber.

The feed intake during the experiment was not affected, however total body weight gain was significantly (p ≤ 0.05) higher in T3 and T4 as compared to control (T0) with better FER. The SP in the diet improved nutrient digestibility with better economical returns. The study revealed a non-significant change in the overall haematological parameters viz. Hb, PCV, RBC and WBC The plasma glucose increased proportionately with the inclusion level of petals, being significantly (p ≤ 0.05) higher in T2, T3 and T4. The immune parameters reflected a significant (p ≤ 0.05) increase in HI titre at days 21 and 28 in different SP supplemented groups. The response to DNCB (mm) was highest in the birds of T3 group. The SP feeding leads to an increase in the weight of immune organs, significantly (p ≤ 0.05) in Spleen.

Similarly, the biochemical parameters indicated an improved lipid profile with cholesterol and triglycerides decreasing significantly (p ≤ 0.05) in the T4 group. The total oxidant status and total antioxidant status showed a significant (p ≤ 0.05) improvement and revealed figures of 6.30 ± 0.12 μmol H2O2 Eq/L and 1.46 ± 0.03 μmol Trolox Eq/L, respectively in T4 group. Likewise, T-BARS in breast and thigh showed a significant (p ≤ 0.05) decline as the SP level increased in ration. Significantly (p ≤ 0.05) improvement dressing percentage was recorded in T3 and T4 treatments as compared to control (T0). The Cutability (%) of Breast, Back, Drumstick, Thighs, Wings, Neck and total Giblet did not differ significantly among treatments as compared to the control. The production cost per kg live weight was least in T4 group and highest in control (T0). The results of this study indicate superior immunity, health, carcass quality and production performance in saffron petal supplemented birds. Hence, its use as a feed additive at 2 g/kg in poultry diets is a viable proposition to improve poultry production performance.