کپسوله‌سازی ترکیبات زیست‌فعال نانولیپوزومال زعفران؛ ویژگی‌شناسی و بهینه‌سازی

نانولیپوزوم‌ها از مهم‌ترین نانوهای حامل مبتنی بر لیپید برای بیواکتیوهای آبی و روغنی هستند. در این مطالعه، نانولیپوزوم‌های حاوی زعفران با ارزیابی تأثیر لسیتین (0.5، 1.0، 1.5% w/w)، عصاره زعفران (0.15، 0.33، 0.50% w/w) و روغن آفتابگردان (25، 30، 35% w/w) بر روی کارایی کپسوله‌سازی، پایداری خامه‌ای، اندازه و شاخص‌های رنگ نانولیپوزوم‌ها تولید شده‌اند. برای هر پاسخ، یک مدل چندجمله‌ای از مرتبه دوم با یک ارزش R2 بالا (0.950–0.989) با استفاده از تحلیل رگرسیون خطی چندگانه به دست آمد.

پایداری خامه‌ای نشان داد که هنگامی که محتوای روغن و زعفران افزایش می‌یابد، سطح لسیتین برای تشکیل یک شبکه پایدار کافی نیست (کاهش تنش سطحی) و بنابراین پایداری کاهش می‌یابد.نتایج پخش نور دینامیک نشان داد که اندازه نانو لیپوزوم‌ها حدود 100 نانومتر و شاخص توزیع چندگانه (PDI) معادل 98.12 ± 0.11 است. علاوه بر این، تصاویر میکروسکوپ الکترونی انتقالی (TEM) ذرات کروی با توزیع همگن و سطح‌های صاف را نشان می‌دهد. همچنین، سطح لستین (P < 0.01) و غلظت زعفران (P < 0.05) به‌طور قابل‌توجهی بر شاخص‌های رنگ تأثیر گذاشتند، در حالی که محتوای روغن آفتابگردان تأثیر معنی‌داری نداشت. به‌طور کلی، نتایج بهینه‌سازی نشان داد که 0.15% زعفران، 35% روغن آفتابگردان و 1% لستین بهترین نمونه از نظر کارایی کپسوله‌سازی، اندازه و شاخص‌های رنگ بود.

Nanoliposomes are among the most important lipid-based nanocarriers for both hydrophilic and hydrophobic bioactives. In this study, saffron-loaded nanoliposomes were produced by evaluating the influence of lecithin (0.5, 1.0, 1.5% w/w), saffron extract (0.15, 0.33, 0.50% w/w), and sunflower oil (25, 30, 35% w/w) on encapsulation efficiency, creaming stability, size and color indices of nanoliposomes. For each response, a second-order polynomial model with a high R2 value (0.950–0.989) was obtained using multiple linear regression analysis. The creaming stability revealed that when oil and saffron contents are enhanced, lecithin level was not enough for the formation of a stable network (reduction of surface tension) and thus stability was lowered.

Dynamic light scattering results demonstrated nanoliposomal size of around 100 nm and polydispersity index (PDI) of 98.12 ± 0.11. Moreover, transmission electron microscopy (TEM) images illustrated spherical particles with a homogenous distribution and smooth surfaces. Also, lecithin level (P < 0.01), and saffron concentration (P < 0.05) significantly influenced the color indices, while sunflower oil content had no significant effect. Overall, the optimization results revealed that 0.15% saffron, 35% sunflower oil, and 1% lecithin was the optimum sample in terms of encapsulation efficiency, size and color indices.