کروسین با تعدیل EAAT2 و مسیر Akt/Tau، سمیت تحریکی ناشی از گلوتامات و هایپرفسفوریلاسیون پروتئین Tau را در مدل موش صحراییِ القاشده با اسکوپولامین کاهش می‌دهد…

بیماری آلزایمر (AD) با اختلال در تنظیم سیستم گلوتاماترژیک و سمیت تحریکی (excitotoxicity) مشخص می‌شود که عمدتاً با نقص در عملکرد ناقل اسید آمینه تحریکی نوع ۲ (EAAT2) مرتبط است. کاهش بیان (Downregulation) ناقل EAAT2 منجر به تجمع گلوتامات، فعال‌سازی بیش‌ازحد گیرنده N-متیل-دی-آسپارتات (NMDA) و آسیب نورونی می‌گردد. کروسین (Cr)، یک ترکیب کاروتنوئیدی استخراج‌شده از زعفران (*Crocus sativus*)، دارای خواص آنتی‌اکسیدانی و محافظت‌کنندگی عصبی قوی است، به‌ویژه در مدل‌های آزمایشگاهی تخریب عصبی. در این مطالعه، ۴۸ سر موش صحرایی نر بالغ به شش گروه تقسیم شدند: گروه کنترل (سالین)، کروسین (۵۰ میلی‌گرم/کیلوگرم)، اسکوپولامین (۳ میلی‌گرم/کیلوگرم به مدت ۷ روز)، اسکوپولامین به همراه ممانتین (M) (۲۰ میلی‌گرم/کیلوگرم)، اسکوپولامین به همراه کروسین، و اسکوپولامین به همراه هر دو داروی ممانتین و کروسین. هدف این پژوهش ارزیابی پتانسیل درمانی کروسین، به‌تنهایی و در ترکیب با ممانتین، در مدل موش صحرایی مبتلا به آلزایمر القاشده با اسکوپولامین، با تمرکز بر تعدیل EAAT2 بود. تجویز اسکوپولامین موجب افزایش معنادار سطوح گلوتامات، NMDAR و p-tau و کاهش سطوح p-Akt، GABA و EAAT2 شد که با تخریب عصبی قابل‌توجه در هیپوکامپ همراه بود. در مقابل، درمان با کروسین، چه به‌تنهایی و چه در ترکیب با ممانتین، تعادل انتقال‌دهنده‌های عصبی را بازگرداند، بیان NMDAR را کاهش و بیان EAAT2 را افزایش داد، سطح بیان p-Akt را بالا برد و فسفوریلاسیون پروتئین تاو (tau) را کاهش داد. تحلیل‌های بافت‌شناسی نیز بهبود ساختاری چشمگیر نورون‌های هیپوکامپ را تأیید کردند.

Alzheimer’s disease (AD) is characterized by glutamatergic dysregulation and excitotoxicity, largely associated with impaired activity of the excitatory amino acid transporter 2 (EAAT2). Downregulation of EAAT2 results in glutamate accumulation, N-Methyl-D-Aspartate (NMDA) receptor overactivation, and neuronal injury. Crocin (Cr), a carotenoid compound extracted from saffron (Crocus sativus), exhibits potent antioxidant and neuroprotective properties, particularly in experimental models of neurodegeneration. Forty-eight adult male rats were divided into six groups: control (saline), crocin (50 mg/kg), scopolamine (3 mg/kg for 7 days), scopolamine followed by memantine (M) (20 mg/kg), scopolamine followed by crocin, and scopolamine followed by both memantine and crocin. This study aimed to evaluate the therapeutic potential of crocin, alone and in combination with memantine, in a scopolamine-induced rat model of Alzheimer’s disease, with a focus on EAAT2 modulation. Scopolamine administration significantly elevated glutamate, NMDAR and p-tau levels while reducing p-Akt, GABA and EAAT2 levels, accompanied by marked hippocampal neurodegeneration. In contrast, crocin treatment, either alone or in combination with memantine, restored neurotransmitter balance, downregulated NMDAR, upregulated EAAT2, increased p-Akt expression level and reduced tau phosphorylation. Histological analysis further confirmed notable structural recovery of hippocampal neurons.