مقایسه راندمان استخراج ترکیبات زیست فعال از زعفران با استفاده از روش‌های استخراج به کمک امواج فراصوت و خیساندن

این مطالعه به مقایسه راندمان استخراج ترکیبات زیست فعال از زعفران با استفاده از روش‌های استخراج به کمک اولتراسونیک (UAE) و خیساندن می‌پردازد. تأثیر فرکانس‌های اولتراسوند (20-25، 37 و 80 کیلوهرتز) و حلال‌های مختلف (آب، 50٪، 70٪ و 96٪ اتانول) بر غلظت کروسین، سافرانال و پیکروکروسین ارزیابی شد. آنالیز رنگ‌سنجی عصاره‌ها نیز انجام شد. نتایج نشان داد که تغییرات معنی‌داری در غلظت کروسین و سافرانال (p < 0.05) تحت تأثیر تکنیک استخراج و نوع حلال وجود دارد، به طوری که شدت اولتراسوند بالاتر با کاهش سطح این ترکیبات مرتبط است. نکته قابل توجه این است که سطح پیکروکروسین در تمام روش‌ها و حلال‌ها ثابت ماند و تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. از نظر رنگ، عصاره‌های حاصل از اتانول 96٪ بالاترین مقادیر روشنایی (L) را نشان دادند، در حالی که فرکانس اولتراسوند تأثیر معنی‌داری بر این مقادیر نداشت (p > 0.05). مقادیر قرمزی/سبزی (a*) در عصاره‌های اتانولی 70٪ بالاترین مقدار را داشتند که نشان‌دهنده اثر وابسته به حلال قابل توجه (p < 0.05) بود، در حالی که زردی/آبی (b*) تحت تأثیر روش استخراج قرار نگرفت اما به طور قابل توجهی تحت تأثیر حلال قرار گرفت (p < 0.05). این یافته‌ها، کارایی UAE را در به حداقل رساندن تخریب حرارتی ترکیبات حساس برجسته می‌کند و جایگزینی پایدار برای روش‌های مرسوم خیساندن ارائه می‌دهد.

This study compares the efficiency of bioactive compound extraction from saffron using ultrasonic-assisted extraction (UAE) and maceration methods. The impact of ultrasound frequencies (20-25, 37 and 80 kHz) and various solvents (water, 50 %, 70 %, and 96 % ethanol) on the concentrations of crocin, safranal, and picrocrocin was evaluated. A colorimetric analysis of the extracts was also performed. The results revealed significant variations in crocin and safranal concentrations (p < 0.05) influenced by both extraction technique and solvent type, with higher ultrasound intensity correlating with reduced levels of these compounds. Notably, picrocrocin levels remained stable across all methods and solvents, with no significant difference observed. In terms of color, extracts from 96 % ethanol exhibited the highest lightness (L) values, while ultrasound frequency did not significantly affect these values (p > 0.05). The redness/greenness (a*) values were highest in 70 % ethanol extracts, showing a significant solvent-dependent effect (p < 0.05), while yellowness/blueness (b*) remained unaffected by extraction method but was significantly influenced by solvent (p < 0.05). These findings highlight the efficiency of UAE in minimizing thermal degradation of sensitive compounds, offering a sustainable alternative to conventional maceration methods.