مقایسه خصوصیات کیفیتی زعفران ایرانی و زعفران رشد یافته در مکان‌های ماکرو و میکرو در ترکیه

در این مطالعه، ترکیبات فرار و بیواکتیو نمونه‌های زعفران جمع‌آوری شده از منطقه خراسانی در ایران رضوی و مکان‌های مختلف در ترکیه شامل هاتای (شهرستان‌های کیریکهان، اسکندرون، حسا و یایلاداغی)، کارابوک (شهرستان صفربولویو، روستاهای یوکاریبوچاک و اوواجوما)، آنکارا (شهرستان‌های آیاش، نالیهان و پولاتلی)، منطقه چوکوروا (شهرستان‌های آدانا-چوکوروا، مرسین-تارسوس و عثمانیه-قدریلی) و آنتالیا (شهرستان کورکوتلی) با استفاده از کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS/FID و GC-MS/MS) برای شناسایی و تعیین کمیت ترکیبات فرار مورد بررسی قرار گرفت. روش استخراج با کمک اولتراسوند با استفاده از مخلوط حلال متانول و استات اتیل برای جداسازی ترکیبات فرار زعفران به کار رفت.

این مطالعه نشان داد که مقادیر ترکیبات فرار و بیواکتیو زعفران بین مکان‌های جغرافیایی مختلف متفاوت بود. مهم‌ترین ترکیبات بیواکتیو زعفران، از جمله سافرنال، کروکین و کروستین نیز به‌صورت کمی در تمامی نمونه‌های زعفران آنالیز شد.بیشترین میزان صفرنال و کروسین در زعفران هاتای یایلاداغی با مقادیر به ترتیب ۲۲۵۳۲.۹۷ میلی‌گرم در کیلوگرم و ۶۴۷.۲۶ میلی‌گرم در کیلوگرم مشاهده شد. بیشترین میزان کروستین با ۶.۷۳ میلی‌گرم در کیلوگرم در زعفران آنکارا آیاش به‌دست آمد. در حالی که زعفران هاتای کیریکهان بالاترین سهم از محتوای اسید چرب را با ۲۳.۵۶٪ داشت، بیشترین سهم از اجزای بیواکتیو در زعفران کارابوک سافرانبولو اوواجوما با ۹۰.۸۴٪ کشف شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، با کیفیت‌ترین زعفران‌ها به ترتیب در زعفران هاتای یایلاداغی و کارابوک سافرانبولو اوواجوما مشاهده شدند.

In this study, volatile and bioactive compositions of saffron samples collected from Khorasani region in Iran Razavi and different locations in Turkey containing Hatay (Kırıkhan, Iskenderun, Hassa and Yayladağı counties), Karabük (Safranbolu county Yukarıbucak and Ovacuma villages), Ankara (Ayaş, Nallıhan and Polatlı counties), Çukurova region (Adana-Cukurova, Mersin-Tarsus and Osmaniye-Kadirli counties) and Antalya (Korkuteli county) were investigated using gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS/FID and GC-MS/MS) for identification and quantification of volatile compounds. Ultrasound-assisted extraction method using methanol:ethyl acetate solvent mixture was used to isolate the volatile components of saffron.

This study revealed that the amounts of the volatile and bioactive compounds of saffron veried between different geographical locations. The most important bioactive compounds of saffron, safranal, crocin and crocetin, were also quantitatively analyzed in all saffron samples. The highest amount of safranal and crocin were observed in Hatay yayladağı saffron with 22532.97 mg kg-1 and 647.26 mg/kg, respectively. The highest amount of crocetin was obtained with 6.73 mg/kg in Ankara Ayaş saffron. While Hatay kırıkhan saffron contained the highest fraction of fatty acid content with 23.56%, the highest fraction of bioactive components was discovered in Karabük safranbolu ovacuma saffron with 90.84%. According to the obtained outcomes, the highest qualities saffron were determined to be observed in Hatay yayladağı and Karabük safranbolu ovacuma saffron, respectively.