مروری تحلیلی بر مدیریت آبیاری زعفران

به دلیل انطباق فصل رشد زعفران با دماهای پایین و فصل بارندگی، نیاز آبی این گیاه در مقایسه با بسیاری از گیاهان زراعی رایج کمتر بوده و بهرهوری مصرف آب در آن بالاتر میباشد. اگر درآمد اقتصادی ناشی از هر واحد آب مصرفی را مورد توجه قرار دهیم مزیت نسبی کاشت زعفران در مناطق خشک و نیمه خشک با سهولت بیشتری قابل درک خواهد بود. نیاز آبی زعفران در مناطق مختلف بسته به عواملی مانند میزان و توزیع بارندگی ها، میزان تبخیر در منطقه (دمای محیط)، توان حفظ رطوبت توسط خاک، نوع کودهای مصرفی، تراکم کاشت (سطح تعرق) و سن مزرعه متفاوت است. با این وجود مصرف حدود ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ مترمکعب در هکتار در سال اول رشد گیاه به عنوان یک عدد میانگین میتواند مورد توجه قرار گیرد و با در نظر گرفتن عمر مفید مزرعه به میزان ۵ سال، با توجه به تکثیر سالانه بنه ها، سالیانه میتوان به میزان آب مصرفی حدود ۱۰ درصد اضافه نمود. با توجه به کم بودن عمق توسعه ریشه زعفران بایستی میزان آب مصرفی در هر نوبت را به حدی تنظیم نمود که تا حدود ۳۰ سانتیمتری خاک ۲۰) سانتیمتر عمق کاشت + حدود ۱۰ سانتیمتر طول ریشه) به میزان مناسبی مرطوب گردد. بنابراین، به جای افزایش حجم آب مصرفی در هر نوبت میتوان فواصل آبیاری را کوتاه تر گرفت و در این راستا استفاده از روشهای نوین آبیاری میتواند سودمندی بیشتری ایجاد نماید. در بیشتر پژوهش ها زعفران به عنوان یک گیاه نسبتا حساس به شوری آب آبیاری در نظر گرفته شده است، در حالی که شواهدی نیز وجود دارد که حاکی از تحمل مناسب این گیاه به تنش شوری میباشد. آبیاری مزرعه قدیمی جهت تسهیل خروج بنه از خاک و آبیاری بلافاصله پس از کاشت بنه در مزارع جدید به خصوص در طی خرداد، تیر و مرداد توصیه نمیشود. میزان سودمندی آبیاری تابستانه بسته به مکان (شرایط اقلیمی) و زمان انجام آبیاری متغیر میباشد. انجام این عمل در مرحله تمایز اندامهای زایشی میتواند مفید واقع شود، ولی از اعمال آن در مزارع آلوده به عوامل قارچی و کنه و نیز در مناطق و زمانهای گرم بهتر است اجتناب شود. اولین آبیاری پاییزه مزارع زعفران را نیز بایستی با توجه به دمای محیط تنظیم نمود. در این مقاله مسائل مختلف مربوط به مدیریت آبیاری زعفران با دیدگاهی تحلیلی مرور شده است.

Due to the alignment of the saffron growing season with low temperatures and the rainy season, the water requirement of this plant is lower compared to many common crops, and its water use efficiency is higher. If we consider the economic income generated per unit of water consumed, the relative advantage of cultivating saffron in arid and semi-arid regions becomes more easily understood. The water requirement of saffron varies in different regions depending on factors such as the amount and distribution of rainfall, evaporation rate in the area (ambient temperature), soil’s ability to retain moisture, type of fertilizers used, planting density (evapotranspiration area), and field age. Nevertheless, a consumption of about 3,000 to 3,500 cubic meters per hectare in the first year of plant growth can be considered an average figure, and considering the productive lifespan of the field as 5 years, taking into account the annual propagation of corms, the annual water consumption could be increased by around 10%. Given the shallow root development of saffron, the amount of water applied per irrigation should be adjusted so that the soil up to approximately 30 centimeters deep (20 centimeters planting depth + about 10 centimeters root length) is adequately moistened. Therefore, instead of increasing the amount of water applied in each irrigation, the intervals between irrigations can be shortened, and in this regard, using modern irrigation methods can provide greater benefits. In most studies, saffron is considered a relatively sensitive plant to the salinity of irrigation water, while there is also evidence suggesting that this plant can tolerate salinity stress to some extent. Irrigating old fields to facilitate the emergence of corms from the soil and irrigating immediately after planting corms in new fields, especially during June, July, and August, is not recommended. The usefulness of summer irrigation depends on the location (climatic conditions) and the timing of irrigation. Performing this practice during the reproductive organ differentiation stage can be beneficial, but it is better to avoid it in fields contaminated with fungal agents and mites, as well as in hot regions and times. The first autumn irrigation of saffron fields should also be adjusted according to the ambient temperature. This article reviews various issues related to saffron irrigation management from an analytical perspective.