محصولات مدیترانه‌ای به عنوان منبع امیدوارکننده عوامل چندهدفه در درمان سندرم متابولیک

تغییر عادات غذایی نقش مهمی در خطر ابتلا به سندرم متابولیک (MetS) ایفا می‌کند. چندین مطالعه اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند که پیروی از رژیم‌های غذایی غنی از غذاهایی که در الگوی رژیم مدیترانه‌ای (MetDiet) قرار دارند، مانند روغن زیتون، آجیل، میوه، فیبر، سبزیجات، شراب و غلات، اثرات محافظتی بر عوامل خطر مختلف مرتبط با MetS دارد.

اثرات مفید رژیم مدیترانه‌ای (MetDiet) در سندرم متابولیک (MetS) عمدتاً به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد التهابی بیشترین ترکیبات فیتوشیمیایی موجود در غذاهایی مانند پلی‌فنول‌ها مانند رسوراترول و اولئوروپئین، آلیل سولفیدها، اسید الاژیک، اسیدهای چرب تک‌غیراشباع و چندغیراشباع (MUFA و PUFA)، توکوفرول‌ها و فلاونوئیدها مانند کوئرسیتین است که نتایج مثبت در پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی (CVDs) و عوامل خطر مرتبط مانند فشار خون بالا، هایپرکلسترولمی و چاقی نشان داده‌اند.

در این مرور، فعالیت‌های چندهدفه ترکیبات زیستی فعال موجود در برخی غذاهای متداول منطقه مدیترانه مانند روغن زیتون، پیاز، شیرین‌بیان، رزماری، اورگانو، فندق، پسته، سیب “ملانورکا”، شراب قرمز، فلفل تند، میوه‌های خانواده مرکبات، زعفران و سیر را برجسته کردیم و تمرکز ویژه‌ای بر تأثیر آنها بر نتایج سلامت در ارتباط با عوامل اصلی سندرم متابولیک مانند مقاومت به انسولین (IR) و دیابت نوع ۲ (T2DM) اختلالات اندوتلیال، پاسخ التهابی، استرس اکسیداتیو و اثرات دیس‌لیپیدمی و هیپرکلسترولمی داشتیم.

Alteration of nutritional habits play an essential role on the risk of developing Metabolic Syndrome (MetS). Several epidemiological studies have shown that assuming diets rich of foods included in the Mediterranean diet (MetDiet) pattern like, such as olive oil, nuts, fruit, fiber, vegetables, wine and grain cereals has protective effects on the different risk factors characterizing the MetS.

The beneficial effects of the MetDiet in the MetS are mainly due to the antioxidant and anti-inflammatory properties of the most abundant phytochemical components of such foods as polyphenols like resveratrol and oleuropein, allyl sulfides, ellagic acid, mono- and poly-unsaturated fatty acids (MUFA and PUFA), tocopherols and flavonoids like quercetin, which have shown positive results in the prevention of cardiovascular diseases (CVDs), with related risk factors, like hypertension, hypercholesterolemia and obesity.

In this review, we highlighted the multi-target activities of the bioactive components contained in some foods typical of the Mediterranean area like olive oil, onion, liquorice, rosemary, oregano, hazelnut, pistachio, “Melannurca” apple, red wine, hot pepper, Citrus sp. fruits, saffron and garlic, with particular focus on their impact on health outcomes in relation to MetS main key factors, such as insulin resistance (IR) and type 2 diabetes mellitus (T2DM), endothelial dysfunctions, inflammatory response, oxidative stress and dyslipidaemic and hypercholesterolemic effects.