شناسایی ریخت‌شناسی و مولکولی جوامع قارچ‌های میکوریز آربوسکولار ساکن ریشه‌ها و خاک زعفران (Crocus sativus L.) تحت روش‌های مختلف مدیریت زراعی

کشت زعفران (Crocus sativus L.) در حال گسترش به مناطقی با حاصلخیزی پایین خاک است، جایی که قارچ‌های میکوریزی برای رشد گیاه و عملکرد اکوسیستم ضروری تلقی می‌شوند. روش‌های کشاورزی اعمال شده در این شرایط باید منجر به بهره‌وری و کیفیت خوب زعفران شود. هدف ما مطالعه تراکم و تنوع جمعیت قارچ‌های میکوریزی همراه با زعفران کشت شده در تالیوئین (مراکش) تحت روش‌های مختلف مدیریت زراعی (نوع کوددهی، سن و روش کاشت) بود. مطالعات ریخت‌شناسی-آناتومیک، اسپورهای میکوریزی ریزوسفری را شناسایی و کلونیزاسیون ریشه توسط قارچ‌های میکوریز آربوسکولار (AMF) را ارزیابی کرد. شناسایی مولکولی AMF با توالی‌یابی ناحیه ژنی LSU rDNA انجام شد. در میان یازده گونه اسپور AMF شناسایی شده، گونه‌های Funneliformis و Rhizoglomus فراوان‌ترین بودند (>35%). کاشت مدرن زعفران نرخ کلونیزاسیون ریشه بیشتری نشان داد (شدت میکوریزاسیون %100 و فرکانس %51.6)، در حالی که در مزارع سنتی مقادیر فرکانس میکوریزاسیون پایین‌تری یافت شد (%17.4). توالی‌یابی LSU پنج جنس AMF و سه گروه ژنومی ناشناخته را شناسایی کرد، در حالی که شاخص تنوع شانون نشان داد که ترکیب جامعه AMF به طور قابل توجهی با توجه به سن مزرعه و نوع کوددهی تغییر می‌کند. نتایج ما به دانش بهتر جوامع AMF زعفران کمک می‌کند و چشم‌اندازهای جدیدی برای استفاده منطقی از روش‌های کشاورزی برای تولید زعفران ارگانیک باز می‌کند.

Saffron (Crocus sativus L.) cultivation is expanding to areas with low soil fertility, where mycorrhizal fungi are supposed to be essential for plants growth and ecosystems functioning. Agricultural practices applied under these conditions should lead to good saffron productivity and quality. Our objective was to study the density and diversity of mycorrhizal fungi populations associated with saffron grown in Taliouine (Morocco) under different agricultural management practices (fertilization type, age and plantation method). Morpho-anatomical studies identified rhizospheric mycorrhizal spores and assessed root colonization by arbuscular mycorrhizal fungi (AMF). Molecular identification of AMF was realized by sequencing the Large Subunit (LSU) rDNA gene region. Among the eleven species of AMF spores identified, Funneliformis and Rhizoglomus species were the most abundant (> 35%). Modern saffron plantation showed higher roots colonization rates (mycorrhization intensity (100%) and frequency (51.6%), while in traditional plantations lower mycorrhization frequency values were found (17.4%). LSU sequencing identified five AMF genera and three unknown genomic groups, whereas Shannon diversity index indicated that AMF community composition changed significantly according to plantation age and fertilization type. Our results contribute to a better knowledge of saffron AMF communities and open new perspectives for a rational utilization of the agricultural practices for organic saffron production.