زعفران-کدو/هندوانه: یک راهبرد پاک و پایدار برای افزایش نسبت معادل زمین اقتصادی در شرایط آبیاری محدود

به طور کلی، از آغاز خواب تا گل‌دهی، مزارع زعفران از پوشش گیاهی خالی هستند. بنابراین، از دست دادن مواد مغذی ناشی از فرسایش خاک، افزایش دمای خاک و کاهش بهره‌وری زمین از واضح‌ترین مشکلات کشت خالص زعفران در این دوره است. در این راستا، مزیت کشت مخلوط زعفران با هندوانه یا کدو و تأثیرات آن بر رشد، عملکرد و نسبت معادل اقتصادی زمین تحت آبیاری محدود به عنوان یک آزمایش میدانی سه‌ساله (۲۰۱۴–۲۰۱۷) با طراحی بلوک‌های کامل تصادفی که به صورت فاکتوری در سه تکرار چیده شده بود، مورد ارزیابی قرار گرفت. در این مطالعه، نظام‌های آبیاری محدود بر کدو و هندوانه (فواصل ۱۴ و ۲۸ روزه) و سیستم‌های کشت (زعفران، کدو، هندوانه، زعفران + کدو و زعفران + هندوانه) به ترتیب به عنوان عامل اول و دوم در نظر گرفته شدند. به جز سال ۲۰۱۴، اثرات منفرد نظام آبیاری و سیستم‌های کشت بر تعداد گل و عملکرد خشک خامه گل معنی‌دار بودند.در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶، در مقایسه با کشت تک‌محصولی زعفران، کشت مخلوط به‌طور قابل توجهی تعداد گل و محصول خشک کلاله را افزایش داد. علاوه بر این، در این سال‌ها، افزایش فاصله آبیاری از ۱۴ به ۲۸ روز به‌طور قابل توجهی میانگین وزن میوه در کدو تنبل و هندوانه را کاهش داد. بیشترین نسبت معادل زمینی و نسبت اقتصادی معادل زمینی زعفران در سیستم کشت مخلوط زعفران-کدو با فاصله آبیاری ۱۴ روزه مشاهده شد. کشت مخلوط می‌تواند بر رشد غده‌های زعفران و غلظت‌های نیتروژن و فسفر در غده‌ها تأثیر مثبت داشته باشد. به طور کلی، با توجه به کمبود آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک، کشت مخلوط زعفران-کدو یا زعفران-هندوانه بهره‌وری زمین را افزایش داده و درآمد کشاورزان را در طول دوره عمر چندساله زعفران بهبود می‌بخشد.

Generally, from the onset of dormancy to flowering, saffron farms are free of vegetation. Therefore, nutrients loss due to soil erosion, increased soil temperature and reduced land use efficiency are the most obvious problems of sole saffron cultivation, occurring over this period. Herein the intercropping advantage of saffron with watermelon or pumpkin and its effects on growth, yield and economic land equivalent ratio under limited irrigation were evaluated as a three-year field experiment (2014–2017) with a randomized complete blocks design arranged in factorial with three replicates. In this study, limited irrigation regimes on pumpkin and watermelon (14 and 28 days intervals) and cropping systems (saffron, pumpkin, watermelon, saffron + pumpkin and saffron + watermelon) were considered as the first and the second factors, respectively. Except for 2014, the individual effects of irrigation scheme and cropping systems on flower number and dried stigma yield were significant. In 2015, 2016, in comparison to saffron monoculture, intercropping significantly increased flower number and dried stigma yield. Moreover, in these years, increase in irrigation interval from 14 to 28 days significantly reduced average fruit weight in pumpkin and watermelon. The maximum land equivalent ratio and economic land equivalent ratio of saffron were found in saffron-pumpkin intercropping system with 14 days irrigation interval. Intercropping could positively affect saffron corms growth and N and P concentrations in the corms. In sum, considering the water shortage in arid and semi-arid regions, saffron-pumpkin or saffron-watermelon intercropping increases land efficiency and improves farmers’ income during perennial life cycle of saffron.