روش‌های GLC/HPLC برای زعفران (Crocus sativus L.)

زعفران (Crocus sativus L.) از خامه‌های خشک و قرمز تیره گل‌هایی که به خانواده زنبقیان تعلق دارند، به دست می‌آید. با توجه به کل تولید زعفران، بزرگ‌ترین منطقه تولیدکننده در دنیا ایران است و پس از آن اسپانیا، هند، ایتالیا، یونان و مراکش قرار دارند. کروستین، کروسین، پیکروکروسین و سافرنال چهار ترکیب فعال زیستی اصلی در زعفران هستند که هم به مشخصات حسی زعفران (رنگ، رنگ، طعم و بو به ترتیب) و هم به ویژگی‌های ارتقای سلامت آن کمک می‌کنند. جداسازی، شناسایی و سنجش ترکیبات فعال زیستی از ماتریس‌های پیچیده و طبیعی مواد غذایی، یکی از مشکلات اصلی و متداول در بررسی کیفیت و شناسایی مواد غذایی است. کروماتوگرافی مجموعه‌ای از تکنیک‌های جداسازی اجزاء در یک مخلوط پیچیده است. اخیراً، روش‌های کروماتوگرافی به طور گسترده‌ای برای جداسازی، شناسایی، سنجش و تحلیل ترکیبات زعفران استفاده شده‌اند.اگرچه انواع مختلفی از تکنیک‌های کروماتوگرافی وجود دارد، اما اخیراً کروماتوگرافی گازی (GC) با آشکارساز طیف‌سنج جرمی (MS) برای ترکیبات فرار و کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا فاز معکوس (RP-HPLC) متصل به آشکارساز UV-Vis به عنوان تکنیک‌های انتخابی مورد استفاده قرار می‌گیرند، که امکان تفکیک در سطح تحلیلی و کمّی‌سازی و شناسایی متابولیت‌های مورد علاقه در زعفران را فراهم می‌کنند. با این حال، این فصل عمدتاً به آنالیز ترکیبات زعفران شامل ترکیبات عطری و بیشتر ترکیبات فعال عطری با استفاده از دستگاه‌های GC-MS و GC-MS-olfactometry و ترکیبات زیست‌فعال مانند کاروتنوئیدها، فلاونوئیدها و ترکیبات فنولی با استفاده از تکنیک‌های HPLC پرداخته است.

Saffron (Crocus sativus L.) is provided from the dried and dark-red stigmas of flowers belonging to the family of Iridaceae. Concerning the total content of saffron production, the biggest producer territory in the world is Iran, followed by Spain, India, Italy, Greece, and Morocco. Crocetin, crocin, picrocrocin, and safranal are the four main bioactive compounds in saffron which contribute both organoleptic profile of saffron (pigment, pigment, taste, and odor, respectively) and the health-progressing features. Isolation, identification, and quantification of bioactive compounds from complex and natural matrix of food stuffs are a main and common trouble of initial interest in food quality measurement and characterization. Chromatography is a set of constituents’ separation techniques in a complex mixture. Recently, chromatographic methods were widely used for the isolation, identification, quantification, and analysis of saffron components. Although there are various kinds of chromatographic techniques, more recently a gas chromatography (GC) with a mass spectrometer (MS) detector for the volatile compounds and reversed-phase high-performance liquid chromatography (RP-HPLC) coupled with a UV-Vis detector are the techniques of choice, permitting the isolation on an analytical value and the quantification and identification of the metabolites of interest in saffron. However, this chapter principally conducted the analysis of saffron compounds comprising the aroma and most aroma-active compounds using GC-MS and GC-MS-olfactometry setups and bioactive compounds such as carotenoids, flavonoids, and phenolic compounds using HPLC techniques.