دی‌ترپنوئیدهای مشتق‌شده از گیاهان به عنوان عوامل شیمی‌درمانی بالقوه برای سرطان معده

هدف از این مرور
سرطان معده با وجود کاهش نرخ بروز، همچنان یکی از عوامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان محسوب می‌شود و نرخ بقای پایینی دارد. درمان‌های استاندارد نظیر جراحی، پرتودرمانی، شیمی‌درمانی و ایمونوتراپی اغلب موفقیت محدودی به همراه دارند؛ از این رو، نیاز مبرمی به توسعه راهکارهای درمانی نوین و مؤثر احساس می‌شود. دی‌ترپنوئیدهای مشتق‌شده از گیاهان، طیف وسیعی از فعالیت‌های زیستی، از جمله فعالیت ضدتوموری، را از خود نشان می‌دهند. هدف این مقاله مروری، گردآوری، تلفیق و بحث پیرامون جدیدترین اطلاعات مربوط به دی‌ترپنوئیدهای گیاهی با خاصیت ضدسرطان معده است.

یافته‌های اخیر
در این مقاله، ما عمدتاً دانش کنونی درباره اثرات ضدسرطانی دی‌ترپنوئیدهای گیاهی علیه سرطان معده را خلاصه می‌کنیم. تمرکز ما بر مکانیسم‌های مولکولی زیربنایی آن‌ها، نظیر القای آپوپتوز، تعدیل گونه‌های فعال اکسیژن (ROS)، مهار متاستاز و حساس‌سازی به شیمی‌درمانی است. این یافته‌ها عمدتاً مبتنی بر شواهد پیش‌بالینی (آزمایش‌های درون‌تنی و برون‌تنی) هستند و داده‌های بالینی انسانی تنها برای داروی پاکلی‌تاکسل در دسترس است. در میان دی‌ترپنوئیدهای بررسی‌شده، کارنوزول، تریپتولید و پاکلی‌تاکسل قوی‌ترین شواهد پیش‌بالینی را دارند که با مدل‌های زنوگرافت مشتق‌شده از بیمار، شناسایی مستقیم اهداف مولکولی یا تأیید بالینی پشتیبانی می‌شوند. همچنین، چالش‌های واقعی موجود در مسیر انتقال کاربرد این دی‌ترپنوئیدهای گیاهی به عرصه بالین را تحلیل می‌کنیم.

خلاصه
نتیجه‌گیری ما از این مرور آن است که دی‌ترپنوئیدهای گیاهی از طریق مکانیسم‌های دارویی گوناگون، فعالیت ضدسرطانی علیه سرطان معده را در مدل‌های پیش‌بالینی نشان می‌دهند. این مقاله تأکید می‌کند که مکانیسم‌های کلیدی مذکور توسط مسیرهای دارویی متمایزی هدایت می‌شوند، بخش عمده شواهد حاصل مطالعات برون‌تنی و حیوانی است و ارتباط بالینی آن‌ها همچنان محدود می‌باشد. این بینش‌ها می‌توانند راهنمای پژوهش‌های آتی با هدف توسعه درمان‌های جدید باشند.

Purpose of Review
Gastric cancer remains a leading contributor to cancer-related mortality worldwide despite its declining incidence, with poor survival rates. Standard treatments, such as surgical resection, radiotherapy, chemotherapy, and immunotherapy, often achieve limited success, underscoring an urgent need for the development of novel and effective treatment strategies. Plant-derived diterpenoids demonstrate a wide range of bioactivities including antitumor activity. The aim of this review is to compile, integrate, and discuss the latest information concerning plant-derived diterpenoids with anti-gastric-cancer activities.

Recent Findings
In this review, we mainly summarize current knowledge on the anticancer effects of plant-derived diterpenoids against gastric cancer, with a focus on their underlying molecular mechanisms, such as induction of apoptosis, modulation of reactive oxygen species, inhibition of metastasis, and chemotherapy sensitization, based primarily on preclinical evidence from in vitro and in vivo experimental evidence, with human clinical data available only for paclitaxel. Among the diterpenoids reviewed, carnosol, triptolide, and paclitaxel demonstrate the most robust preclinical evidence, supported by patient-derived xenograft models, direct target identification, or clinical validation. We also analyze the realistic challenges in translating these plant-derived diterpenoids into clinical practice.

Summary
We conclude from this review that plant-derived diterpenoids demonstrate anticancer activity against gastric cancer in preclinical models through various pharmacological mechanisms. This review highlights that these key mechanisms are mediated by distinct pharmacological pathways, that most evidence is derived from in vitro and animal studies, and that clinical relevance remains limited. These insights may inform future research aimed at therapeutic development.