تنوع و بررسی زیستی میکروبیوم اندوفیت قارچی زعفران (Crocus sativus L.)

زعفران (Crocus sativus L.) که عموماً با نام زعفران شناخته می‌شود، یک گیاه کوچک ژئوفیت است که از یک پیاز زیرزمینی، شاخه رویشی برگ‌دار و گل‌های بنفش رنگ تشکیل شده است. شواهد اولیه کشت و استفاده از زعفران به ۲۵۰۰ تا ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد در مناطق مدیترانه‌ای برمی‌گردد. زعفران دارای ژنوتیپ تریپلوئید است که منجر به تشکیل گامت غیرطبیعی می‌شود و از این رو به صورت رویشی تکثیر می‌شود. خاصیت دارویی و معطر زعفران به دلیل آپوکاروتنوئیدها: کروسین و سافرانال است که در کلاله گل وجود دارند. کشت و تولید زعفران در چند دهه گذشته به دلیل عوامل مختلف زیستی و غیرزیستی به طور مداوم در سراسر جهان در حال کاهش است. یکی از مهمترین عواملی که بر سلامت گیاه تأثیر می‌گذارد، جامعه اندوفیتی است که توسط گیاه میزبان نگهداری می‌شود. زعفران تنوع زیادی از اندوفیت‌های قارچی با پتانسیل زیست فعال قابل توجه را در خود جای داده است. کاربرد میکروب‌های با منشأ اندوفیتی برای کشت پایدار و مدیریت محصول زعفران نیز گزارش شده است. میکروب‌های اندوفیت زعفران همچنین محصولات طبیعی زیست فعال را برای کاربردهای دارویی و صنعتی تولید می‌کنند.

Crocus sativus L. commonly known as saffron is a small geophyte comprising of a subterranean corm, leafy vegetative shoot and purple-colored flowers. The early evidence of cultivation and utilization of saffron dates back to 2500–1500 BC in Mediterranean regions. C. sativus has a triploid genotype which results in abnormal gamete formation and hence it is propagated vegetatively. The medicinal and aromatic property of saffron is due to the apocarotenoids: Crocin and safranal, present in the stigma of the flower. The cultivation and production of C. sativus is constantly declining worldwide for the last few decades due to various biotic and abiotic factors. One of the most important factors that influences plant health is the endophytic community harbored by the host plant. C. sativus harbors a huge diversity of fungal endophytes with significant bioactive potential. The application of microbes of endophytic origin for sustainable cultivation and crop management of saffron are also reported. The endophytic microbes of saffron also yield bioactive natural products for pharmacological and industrial applications.