تعیین و ارزیابی رنگ‌های طبیعی و مصنوعی در نبات‌های سنتی توزیع شده در تهران

زمینه: رنگ محصولات غذایی یکی از مهم‌ترین عواملی است که توسط مصرف‌کننده مطرح می‌شود. بنابراین، افزودن مواد رنگی به غذا به دوران باستان بازمی‌گردد. امروزه، انواع مختلف رنگ‌های مصنوعی تولید و به طور گسترده‌ای به عنوان بخشی از فرمولاسیون محصولات غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند تا علاقه مشتری را افزایش دهند. از آنجا که ایمنی این مواد مورد سؤال است، بسیاری از آن‌ها ممنوع شده‌اند یا میزان استفاده از آن‌ها توسط مراجع محدود شده است. در میان آن‌ها، زعفران تنها رنگ غذایی است که برای استفاده در نبات به عنوان یک آب‌نبات سنتی سنگی که عمدتاً در ایران مصرف می‌شود، مجاز است. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف تعیین سطح رنگ‌های مصنوعی در آب‌نبات سنتی (نبات) تولید شده توسط بخش‌های سازمان‌یافته و غیرسازمان‌یافته توزیع شده در تهران انجام شد.

روش‌ها:در این زمینه، ۱۳۷ نمونه (۶۸ نمونه از بخش غیرسازمان‌یافته و ۶۹ نمونه از بخش سازمان‌یافته) در تابستان ۲۰۱۶ جمع‌آوری شد. تحلیل نمونه‌ها مطابق با استاندارد ملی ایران و با استفاده از روش کروماتوگرافی لایه نازک انجام شد. همچنین، برای بازتحلیل پنج نمونه، از کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا استفاده شد.

نتایج: یافته‌ها نشان داد که ۶۴.۷٪ از نبات‌های بخش غیرسازمان‌یافته حاوی رنگ‌های مصنوعی غذایی هستند که ۲۶.۵۳٪ از این رنگ‌ها ممنوعه می‌باشند. حدود ۵.۸٪ از نمونه‌های بخش سازمان‌یافته حاوی رنگ‌های مصنوعی بودند که ۲۵٪ از آن‌ها ممنوعه بودند. رایج‌ترین رنگ مورداستفاده در هر دو گروه زرد کینولین تعیین شد.

نتیجه‌گیری: درصد بالای استفاده از رنگ‌های غذایی مصنوعی در بخش‌های غیرسازمان‌یافته ضرورت کنترل آن‌ها را به‌ویژه در مورد اضافه شدن رنگ‌های مصنوعی غذایی به نبات، مطرح می‌کند. بنابراین، آموزش‌دهندگان و مصرف‌کنندگان و نظارت بر تولید، تولیدکنندگان را به توسعه و اجرای اقدامات بهداشتی تشویق کرده است.

Background: The color of food products is one of the most important factors proposed by the consumer. Therefore, incorporation of coloring agents into food dates back to ancient times. Nowadays, various types of synthetic dyes are produced and widely used as part of formulations of food products to increase customer’s interest As the safety of this material is questionable, many of them are banned, or the level of their use is limited by the authorities. Among them, saffron is the only food color permitted for use in Nabat as a traditional rock candy which is mostly consumed in Iran. Therefore, the current investigation was aimed to determine the levels of artificial colors in traditional hard candy (Nabat) manufactured by organized and unorganized sectors distributed in Tehran.

Methods: In this regard, 137 samples, (68 samples from unorganized sector and 69 samples from the organized sector), were collected in summer 2016. Analysis of samples was done according to the Iranian national standard through thin layer chromatography method. Also, the High-performance thin layer chromatography was used for reanalyzing five samples.

Results: Findings showed that 64.7% of unorganized rock candy contained artificial food colors that 26.53% of these dyes are banned. About 5.8% of samples from the organized sector contained synthetic dyes that 25% of them are forbidden. The most commonly used color in both groups was defined as quinoline yellow.

Conclusion: The high percentage of synthetic food color usage in unorganized sectors urges the necessity to control them, especially the incorporation of synthetic food dyes in Nabat. Therefore, the training providers and consumers and the monitoring of the production, have encouraged the manufacturers to develop and deploy health professionals and health license.