تعیین همزمان باقیمانده چندین آفت‌کش در زعفران ایرانی: ارزیابی ریسک سلامت احتمالی

زعفران یک محصول کشاورزی استراتژیک با کاربردهای گسترده در طعم‌دهی در آسیا محسوب می‌شود. اگرچه استفاده از سموم کشاورزی برای کشت آن محدود است، اما خطر بالقوه آلودگی در این ادویه برجسته وجود دارد. در این مطالعه، ۸۸ سموم کشاورزی در ۳۴ نمونه جمع‌آوری‌شده از مهم‌ترین منطقه غنی از زعفران کشور با استفاده از روش کوچک‌شده QuEChERS و کروماتوگرافی مایع فوق‌العاده با کارایی بالا- طیف‌سنجی جرمی جفتی (UHPLC-MS/MS) آنالیز شدند.

نتایج نشان داد که مقادیر LOQ و LDR به ترتیب در بازه‌های ۵–۵۰ و ۵−۱۰۰۰ میکروگرم در لیتر (۵.۴۹–۵۴.۹ و ۵.۴۹−۱۰۹۹ میکروگرم در کیلوگرم) قرار داشتند. با توجه به مقادیر LOQ، ۳.۴٪ از ۳۴ نمونه حداقل به یک سموم کشاورزی آلوده بودند. بالاترین مقادیر میانگین مربوط به کاربندازیم و ایپرودیون به ترتیب ۱۰.۶ و ۸.۷۹ میکروگرم در کیلوگرم به دست آمدند.

در نتیجه، ارزیابی ریسک سلامت اعمال شده بر نمونه‌های زعفران ایرانی نشان داد که شاخص HQ برای جمعیت بزرگسالان و کودکان احتمالاً خطرات سلامتی ایجاد نمی‌کند. اکثر نمونه‌های زعفران ایرانی ایمن هستند؛ سطح باقیمانده آفت‌کش‌های آنها کمتر از حداکثر میزان مجاز اتحادیه اروپا است و مقادیر میانگین مشاهده شده بسیار پایین‌تر از این حد مجاز بودند.

Saffron is a strategic agricultural product having extensive flavoring applications in Asia. Although utilization of pesticides for its cultivation is limited, there is a possible risk of contamination in this prominent spice. Herein, 88 pesticides were analyzed in 34 fsamples collected from the most crucial saffron-rich region of the country using a miniaturized QuEChERS approach and ultra-high performance liquid chromatography-tandem mass spectrometry (UHPLC-MS/MS).

Results indicated that LOQs and LDR were within the ranges of 5–50 and 5−1000 μg L−1 (5.49–54.9 and 5.49−1099 μg Kg−1), respectively. Considering LOQ values, 3.4 % out of 34 samples were contaminated by at least one pesticide. The highest mean values related to carbendazim and iprodione were obtained to be 10.6 and 8.79 μg Kg−1, respectively. However, only eight samples exhibited pesticide residues higher than the limits specified by European Union. Furthermore, probabilistic human health risk assessment of pesticides was investigated using a Hazard Quotient (HQ) method in Monte Carlo (MC) algorithm. Total Hazard Quotient (THQ) values according to the consumption of saffron in adults and children were calculated as 2.5E-5 and 1.2E-4, respectively.

Consequently, the applied health risk assessment on Iranian saffron samples revealed that HQ for adults and children populations might not pose health hazards. Most Iranian saffron samples are safe; their pesticide residue levels are below the EU MRLs, and the observed mean values were much lower than MRLs.