“تحلیل رقابت‌پذیری بنگاه‌های صادرکننده زعفران ایران در بازارهای جهانی “

تجربیات چندین سال اخیر در ایران نشان می‌دهد که تکیه بر درآمد حاصل از فروش نفت خام منجر به ناپایداری در درآمدهای صادراتی می‌شود. به‌منظور کاهش وابستگی اقتصاد ایران به صادرات نفت خام، سیاست‌های صادراتی باید به سمت صادرات کالاهای غیرنفتی، از جمله صادرات محصولات کشاورزی، هدایت شود. زعفران یکی از مهم‌ترین اقلام صادراتی بخش کشاورزی و گیاهان دارویی است. با این حال، تولید و صادرات آن در سال‌های اخیر علی‌رغم افزایش تخصیص زمین و تولید به‌طور چشمگیر رشد نکرده است.

نتایج مطالعات مختلف نشان داده است که یکی از اصلی‌ترین دلایل شکست شرکت‌های ایرانی در بازار جهانی صادرات گیاهان دارویی، کاهش رقابت‌پذیری در این بازارها در سال‌های اخیر است. بنابراین، این مطالعه به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر رقابت‌پذیری شرکت‌های صادرکننده زعفران ایران در بازارهای جهانی می‌باشد.اندازه‌گیری‌های رقابت‌پذیری با استفاده از شاخص مزیت نسبی متقارن آشکار و تحلیل عوامل مؤثر بر آن با استفاده از مدل رقابتی الماس پورتر و مدل رگرسیون پانل لوگیت کسری مورد بررسی قرار گرفت.

آمار و داده‌ها از طریق جمع‌آوری پرسش‌نامه از ۳۵ شرکت صادرکننده زعفران برای سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶ گردآوری شد. نتایج نشان داد که شش مؤلفه مدل الماس پورتر شامل شرایط تقاضا، شرایط عوامل تولید، صنایع پشتیبان، استراتژی شرکت، نقش دولت و رویدادهای غیرقابل پیش‌بینی بر وضعیت رقابتی شرکت‌های مورد مطالعه تأثیر می‌گذارند. بر این اساس رعایت استانداردهای کمی و کیفی صادرات، جلوگیری از نوسانات قیمت زعفران، کاهش نوسانات نرخ ارز در چارچوب سیاست‌های دولت، کاهش نوسانات تولید ناشی از تغییرات آب و هوایی با ارائه راهکارهای فنی و توجه کافی شرکت‌ها به استراتژی‌های بازاریابی به‌عنوان راه‌های جدید برای بهبود رقابت‌پذیری پیشنهاد می‌شود.

“Recent multi-year experiences in Iran show that reliance on income from the sale of crude oil leads to instability in export earnings. In order to reduce the dependence of the Iranian economy on crude oil exports, export policies should be directed towards export of non-oil commodities, including exports of agricultural products. Saffron is one of the most important export items of the agricultural sector and medicinal plants. However, its production and export has not grown exponentially in recent years despite growing allocation of land and production.

The results of various studies in have shown that one of the main reasons for failure of Iranian companies in the world market for exporting medicinal herbs is decline in competitiveness in these markets in recent years. Therefore, this study seeks to examine factors affecting competitiveness of Iran’s saffron exporting companies in global markets. Competitiveness measurements using symmetric revealed comparative advantage index and analysis of its influencing factors were analyzed using the Porter Diamond Competitive Model and Fractional Logit Panel regression model.

The statistics and data were collected through collecting questionnaires from 35 saffron exporter companies for 2011-2016. The results showed that the six components of the Porter diamond model including demand conditions, factor conditions, supporting industries, firm strategy, state and unpredictable events affect the competitive situation of the companies under study. Accordingly, observance of quantitative and qualitative export standards, prevention of fluctuations in the price of saffron, reduction of exchange rate fluctuations in line with government policies, reduction of production fluctuations due to climate change by providing technical solutions and sufficient attention of companies to marketing strategies are proposed as new ways to improve the competitive situation of the companies being studied.”