تأثیر مکمل‌سازی عصاره زعفران طی تمرین مقاومتی بر سطوح دابل کورتین هیپوکامپ و بتا-هیدروکسی بوتیرات کبدی در موش‌های صحرایی مبتلا به دیابت نوع 2

پیشینه
دیابت نوع 2 (T2DM) بر فرآیندهای متابولیکی و نوروبیولوژیکی، از جمله افزایش بتا-هیدروکسی بوتیرات کبدی (BHB) و کاهش دابل کورتین هیپوکامپ (DCX) تأثیر منفی می‌گذارد. عصاره زعفران و تمرین مقاومتی هر دو مزایای مستقلی در بهبود نشانگرهای گلیسمی و نوروپلاستی نشان داده‌اند؛ با این حال، اثرات ترکیبی آنها بر DCX و BHB در شرایط دیابتی به طور کامل بررسی نشده است. این مطالعه اثرات مستقل و هم‌افزایی مکمل عصاره زعفران و تمرین مقاومتی بر سطح گلوکز، DCX هیپوکامپ و BHB کبدی در موش‌های مبتلا به T2DM را ارزیابی کرد.
روش‌ها
سی موش صحرایی نر بالغ به طور تصادفی به پنج گروه (هر کدام 6 نفر) تقسیم شدند: کنترل (C)، دیابتی (D)، دیابتی با تمرین مقاومتی (DT)، دیابتی با عصاره زعفران (DS) و دیابتی با تمرین مقاومتی به همراه عصاره زعفران (DTS). دیابت با استفاده از استرپتوزوتوسین (60 میلی‌گرم بر کیلوگرم) القا شد. عصاره زعفران (25 میلی‌گرم بر کیلوگرم در روز) به صورت خوراکی به گروه‌های DS و DTS تجویز شد و تمرین مقاومتی پنج جلسه در هفته به مدت 6 هفته انجام شد. گلوکز خون، سطح DCX هیپوکامپ و BHB کبدی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آنالیز واریانس یک‌طرفه با آستانه معنی‌داری p < 0.05 تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج
هم عصاره زعفران و هم تمرین مقاومتی به طور مستقل سطح گلوکز را در مقایسه با گروه دیابتی کاهش دادند، در حالی که مداخله ترکیبی بیشترین کاهش را ایجاد کرد. سطح DCX در گروه DTS به طور قابل توجهی بالاتر از گروه‌های D، DT و DS بود (p < 0.05). سطح BHB در گروه‌های DT، DS و DTS به طور قابل توجهی کمتر از گروه D بود و کمترین سطح در گروه‌های DT و DTS مشاهده شد (p < 0.05).

نتیجه‌گیری
عصاره زعفران همراه با تمرین مقاومتی در مقایسه با هر یک از مداخلات به تنهایی، تنظیم گلوکز را به طور مؤثرتری بهبود می‌بخشد، بیان DCX هیپوکامپ را افزایش می‌دهد و سطح BHB کبدی را در موش‌های T2DM کاهش می‌دهد.

Background
Type 2 diabetes mellitus (T2DM) negatively affects metabolic and neurobiological processes, including increases in hepatic β-hydroxybutyrate (BHB) and reductions in hippocampal doublecortin (DCX). Both saffron extract and resistance training have shown independent benefits in improving glycemic and neuroplastic markers; however, their combined effects on DCX and BHB in diabetic conditions have not been fully examined. This study evaluated the independent and synergistic effects of saffron extract supplementation and resistance training on glucose, hippocampal DCX, and hepatic BHB levels in rats with T2DM.

Methods
Thirty adult male rats were randomly assigned to five groups (n = 6 each): control (C), diabetic (D), diabetic with resistance training (DT), diabetic with saffron extract (DS), and diabetic with resistance training plus saffron extract (DTS). Diabetes was induced using streptozotocin (60 mg/kg). Saffron extract (25 mg/kg/day) was administered orally in the DS and DTS groups, and resistance training was performed five sessions per week for 6 weeks. Blood glucose, hippocampal DCX, and hepatic BHB levels were measured. Data were analyzed using one-way ANOVA with a significance threshold of p < 0.05.

Results
Both saffron extract and resistance training independently reduced glucose levels compared with the diabetic group, whereas the combined intervention produced the greatest reduction. DCX levels were significantly higher in the DTS group than in the D, DT, and DS groups (p < 0.05). BHB levels in the DT, DS, and DTS groups were significantly lower than in the D group, with the lowest levels observed in the DT and DTS groups (p < 0.05).

Conclusion
Saffron extract combined with resistance training more effectively improves glucose regulation, increases hippocampal DCX expression, and reduces hepatic BHB levels in T2DM rats compared with either intervention alone.