بررسی ساختار بازار زعفران ایران و جایگاه آن در بازار جهانی

این مطالعه با هدف تحلیل ساختار بازار جهانی زعفران با تمرکز بر جایگاه ایران و چالش‌های پیش رو انجام شده است. با استفاده از داده‌های صادراتی ۲۰۰۳-۲۰۲۳ و شاخص هرفیندال-هیرشمن، پژوهش کاهش سهم بازار ایران (از ۷۴٪ به ۴۲٪) را علیرغم حفظ ۸۵-۹۵٪ از تولید جهانی نشان می‌دهد. شاخص HHI از ۰.۵۵ به ۰.۱۷ کاهش یافته که نشان‌دهنده تغییر ساختار بازار از انحصار چندجانبه به سمت رقابتی است. چالش‌های کلیدی شامل وابستگی به صادرات فله‌ای، فرآوری و برندسازی ناکافی و رقابت فزاینده افغانستان و اسپانیا است.

This study aims to analyze the structure of the global saffron market, focusing on Iran’s position and the challenges it faces. Using export data from 2003-2023 and the Herfindahl-Hirschman Index (HHI), the research reveals Iran’s declining market share (from 74% to 42%) despite maintaining 85-95% of global production. The HHI decreased from 0.55 to 0.17, indicating a shift from tight oligopoly toward competitive market structures. Key challenges include reliance on bulk exports, inadequate processing/branding, and emerging competition from Afghanistan and Spain.