بررسی تاثیر قابلیت های بازاریابی و جهت گیری راهبردی بر عملکرد صادراتی (مورد مطالعه: شرکت های فعال در حوزه صادرات زعفران افغانستان)

در بسیاری از کشورهای پیشرفته صادرات محور اصلی توسعه بوده و اهمیت بسیاری در حضور آن کشور در بازارهای جهانی دارد. تولیدات داخلی و عرضه آن در بازار رقابت جهانی یا به بیان دیگر صادرات، یکی از عواملی است که می تواند کشورها را مستقل کند. اهمیت و ضرورت حوضر کالاهای ساخت یک کشور در بازار جهانی و فضای اقتصاد بین المللی از مهم ترین عوامل توسعه است. نقش صادرات در این بین به اندازه ای مهم است که بسیاری کارشناسان، صارات را تنها مسیر موفق به توسعه اقتصادی یک کشور در بازار جهانی می دانند. یکیاز کالاها که تاثیر بسزایی در صادرات کشور افغانستان دارد زعفران است، چرا که از نظر اقلیمی کشور افغانستان برای کشت این محصول بسیار مناسب است، به طوری که زعفران در بیش از ۷ استان در مساحت نزدیک به ۲۵۰ هکتار کشت می شود. بنابراین استفاده از این ظرفیت بالقوه برایامکان ایجاد رشد و توسعه اقتصادی افغانستان، مسلتزم انجام مطالعاتی برای دستیابی به راه حل هایی با بکارگیری قابلیت های مدیریتی و بازاریابی است. از این رو دراین پژوهش به بررسی تاثیر قابلیت های بازاریابی و جهت گیری راهبردی برعملکرد توسعه صادرات زعفران افغانستان پرداخته شده است. این پژوهش بر مبنای هدف از نوع کاربردی واز حیث روش به دست آوردن داده ها از نوع پیمایشی توصیفی است، به این منظور اطلاعات مورد نیاز برای مطالعه پیش رو از یک جامعه آماری متشکل از ۹۰ شرکت فعال در حوزه صادرات زعفران افغانستان گردآوری شده است. ابزار مورد استفاده برای جمع آوری داده ها پرسش نامه می باشد. از این جامعه آماری با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی تعداد ۸۵ شرکت انتخاب شد که پرسش نامه جمع آوری شده برای ۸۰ شرکت قابل اعتماد بود. برای پایایی از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که عدد به دست آمده برای همه متغیرها بالای ۰/۷ شده است. روایی سازه این پژوهش با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی مورد سنجش قرار گرفته ایت. برای بررسی فرضیه های پژوهش از تخمین به روش رگرسیونی خطی گام به گام به کمک نرم افزار spss استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که قابلیت بازاریابی تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد صادراتی شرکت های صادر کننده زعفران در افغانستان داشته است و همچنین گرایش به مشتری، گرایش به رقبا و گرایش به هزینه تاثیر مثبت و معناداری بر قابلیت های بازاریابی داشته در حالی که گرایش به نوآوری تاثیر معناداری بر قابلیت های بازاریابی ندارد. از سوی دیگر گرایش به مشتری و گرایش به هزینه تاثیر مثبت معناداری بر عملکرد صادراتی داشته در حالیکه گرایش به رقبا و گرایش به نوآوری تاثیری بر عملکرد صادارتی نداشته است.

In many developed countries, exports are the main driver of development and play a significant role in a country’s presence in global markets. Domestic production and its supply in the global competitive market, or in other words exports, are factors that can make countries self-sufficient. The importance and necessity of having a country’s goods in the global market and the international economic space are among the key factors of development. The role of exports in this context is so significant that many experts consider exports to be the only path to achieving economic development for a country in the global market. One of the products that has a significant impact on Afghanistan’s exports is saffron, because Afghanistan’s climate is very suitable for cultivating this product. Saffron is grown in more than seven provinces over an area of nearly 250 hectares. Therefore, utilizing this potential capacity to enable Afghanistan’s economic growth and development requires conducting studies to find solutions through the application of managerial and marketing capabilities.Therefore, this study examines the impact of marketing capabilities and strategic orientation on the export development performance of Afghan saffron. This research is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of data collection method. For this purpose, the required information for the current study was collected from a statistical population consisting of 90 companies active in the field of Afghan saffron exports. The tool used to collect the data was a questionnaire. From this statistical population, 85 companies were selected using random sampling, and the collected questionnaires were reliable for 80 companies. For reliability, the Cronbach’s alpha test was used, and the obtained value for all variables was above 0.7. The construct validity of this study was assessed using confirmatory factor analysis. To examine the research hypotheses, stepwise linear regression estimation was employed with the help of SPSS software.The research findings indicate that marketing capability has had a positive and significant impact on the export performance of saffron-exporting companies in Afghanistan. Additionally, customer orientation, competitor orientation, and cost orientation have had a positive and significant impact on marketing capabilities, whereas innovation orientation does not have a significant impact on marketing capabilities. On the other hand, customer orientation and cost orientation have had a significant positive impact on export performance, while competitor orientation and innovation orientation have had no impact on export performance.