بررسی تأثير كودهاي آلی و بيولوژيک بر صفات كمی و كيفی زعفران ).L sativus Crocus ) در شرايط اقليمی اردبيل

در سال‌های اخیر، به منظور تولید محصولات ارگانیک و کاهش مشکلات محیط زیستی، از کودهای ارگانیک و زیستی برای افزایش حاصلخیزی خاک، رفع نیازهای غذایی و بهبود رشد گیاهان استفاده می‌شود. به منظور ارزیابی اثر کودهای ارگانیک و زیستی بر ویژگی‌های کمی و کیفی زعفران، یک آزمایش میدانی به صورت قطعه‌بندی شده بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی اردبیل در دو فصل رشد ۲۰۱۵-۲۰۱۶ و ۲۰۱۶-۲۰۱۷ انجام شد. تیمارها شامل سه سطح کود ارگانیک: ورمی‌کمپوست (۱۰ تن در هکتار)، کود دامی (۲۵ تن در هکتار) و شاهد در قطعات اصلی، و باکتری‌های ریزوباکتری تقویت کننده رشد گیاه در چهار سطح شامل شاهد، آزوتوباکتر گونه PTCC 1658، سودوموناس آئروژینوزا، باسیلوس سوبتیلیس و ترکیب کود زیستی (A. sp. PTCC 1658+ B. subtilis+ P. aeroginosa) در قطعات فرعی بود.کودهای بیولوژیکی قبل از کاشت بر روی پیاز زعفران در سال اول تلقیح شدند و در سال دوم همراه با آب آبیاری استفاده شدند. نتایج نشان داد که اثرات تعامل کودهای آلی و بیولوژیکی وزن تازه گل‌ها، عملکرد خشک و تر خامه‌ها و شاخه گلزار و ترکیبات کیفی شامل کروسین (عامل رنگ)، پی‌کروکروسین (عامل طعم) و سافرنال (عامل عطر) را در مقایسه با شاهد افزایش داده است. به طوری که، استفاده از کود حیوانی و ورمی‌کمپوست در ترکیب با مجموعه کودهای زیستی (A. sp. PTCC 1658 + B. subtilis + P. aeroginosa)، ماده خشک خامه‌ها را از 0.86 کیلوگرم در هکتار به ترتیب به 2.93 و 2.7 کیلوگرم در هکتار افزایش داد. با استفاده از کود حیوانی همراه با کودهای زیستی، پی‌کروکروسین، سافرنال و کروسین به ترتیب 73، 77 و 83 درصد در مقایسه با شاهد افزایش یافتند.بر اساس نتایج این آزمایش، استفاده ترکیبی از کودهای آلی و زیستی علاوه بر کاهش آلودگی محیط‌زیست، می‌تواند کیفیت و کمیت محصول زعفران را از طریق اثرات هم‌افزا افزایش دهد.

In recent years, in order to produce organic products and reduce environmental problems, organic and biological fertilizers are used to increase soil fertility, eliminate the nutritional needs and to improve of plants growth. In order to evaluate the effect of organic and biological fertilizers on qualitative and quantitative traits of saffron, a field experiment was carried out as split plots based on a randomized complete block design with three replications at the Research Farm of Ardebil Agricultural Research Center during two growing seasons of 2015-2016 and 2016- 2017. Treatments included three levels of organic fertilizers: vermicompost (10 t.ha-1), manure (25 t.ha-1) and control in the main plots, and plant growth promoting rhizobacteria in four levels including, control, Azotobacter sp. PTCC 1658, Pseudomonas aeroginosa, Bacillus subtilis and the combination of biofertilizer (A. sp. PTCC 1658+ B. subtilis+ P. aeroginosa( in sub plots. Bio fertilizers were inoculated on the saffron corms before sowing in the first year and were applied mixed with irrigation water in the second year. The results indicated that the interaction effects of organic and biological fertilizers increased the fresh weight of flowers, dry and wet yield of stigma and style and qualitative compounds including crocin (Color factor), picrocrocin (Taste factor) and safranal (Perfume factor) compared to control. So that, the application of manure and vermicompost in combination with the total of bio-fertilizers (A. sp. PTCC 1658+ B. subtilis+ P. aeroginosa), increased the dry matter of stigma from 0.86 kg.h-1 to 2.93 and 2.7 kg.h -1 respectively. By using manure fertilizer with biofertilizers, picrocrocin, safranal and crocin, were increased 73, 77 and 83 percent compared to the control respectively. Based on this experiment results, the combined use of organic and biological fertilizers in addition to reducing the environmental pollution, can enhance qualities and quantities of yield of saffron through synergistic effects.