بررسی اثر کاراگینان، عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره و قارچ تریکودرما هارزانیوم بر برخی صفات مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی بادرنجبویه (Melissa officinalis)

کاربرد محرک­‌های زیستی در راستای تولید فرآورده‌­های بیولوژیکی سازگار با محیط زیست و در پیوند با کشاورزی نوین می‌­تواند سبب افزایش رشد کیفی و کمی گیاهان و کاهش اثرات تنش­های محیطی بر آن­ها شود. به­منظور بررسی اثر محرک­ها‌ی زیستی تریکودرما هارزانیوم، کاراگینان و عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره بر ویژگی­ها‌ی مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی گیاه دارویی بادرنجبویه در سال 1399 به صورت بلوک کامل تصادفی در سه تکرار در شهرستان فریدونکنار اجرا شد.

این پژوهش شامل ده تیمار شامل: کاراگینان 100 پی‌پی‌ام، کاراگینان 300 پی‌پی‌ام، کاراگینان 600 پی‌پی‌ام، عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره 125 پی‌پی‌ام، عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره 250 پی‌پی‌ام، عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره 500 پی‌پی‌ام، تریکودرما هارزانیوم 100 پی‌پی‌ام، تریکودرما هارزانیوم 200 پی‌پی‌ام، تریکودرما هارزانیوم 400 پی‌پی‌ام و آب مقطر (شاهد) بودند که در مراحل 4، 8 و 12 برگی استفاده شدند. ویژگی­های مورفوفیزیولوژیکی و فیتوشیمیایی در مرحله شروع گلدهی ارزیابی شدند. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین طول برگ (3/6 سانتی­متر) و عرض برگ (3/4 سانتی­متر) از تیمار عصاره زعفران محتوی نانو ذرات نقره با غلظت 125پی­پی­ام به­دست آمد که نسبت به تیمار شاهد 61 درصد افزایش داشت.

همچنین بیشترین وزن خشک بوته از تیمار کاراگینان در غلظت 600 پی‌پی‌ام (59 گرم) حاصل شد که نسبت به تیمار شاهد 9/4 برابر افزایش داشت. بیشترین فعالیت آنتی­اکسیدانی (1/78 درصد) و بیشترین مقادیر آنتوسیانین (4/80 میلی­گرم در گرم وزن تر) از تیمار تریکودرما هارزانیوم در غلظت 400 پی‌پی‌ام به­دست آمد.

The use of biological stimulants in order to produce environmentally friendly biological products in conjunction with modern agriculture can increase the qualitative and quantitative growth of plants and reduce the effects of environmental stresses on them. In order to investigate the effect of Trichoderma harzanium, carrageenan and saffron extract containing silver nanoparticles on the morphophysiological and phytochemical properties of Melissa officinalis, this experiment was performed in 2020 as a randomized complete block with three replications in Fereydunkenar.

This study includes ten treatments that include: Carrageenan 100 ppm, carrageenan 300 ppm, carrageenan 600 ppm, saffron extract containing silver nanoparticles 125 ppm, saffron extract containing silver nanoparticles 250 ppm, saffron extract containing silver nanoparticles 250 ppm, saffron extract containing silver nanoparticles 500 ppm, Trichoderma harzanium 100 ppm, Trichoderma harzanium 200 ppm, Trichoderma harzanium 400 ppm and distilled water (control) were applied on stages 4, 8 and 12 leaves. Morphological and phytochemical characteristics were assessed at the beginning of flowering.

The results showed that the highest (6.3 cm) length and maximum (4.3 cm) leaf width were obtained from the treatment of saffron extract containing silver nanoparticles with a concentration of 125 ppm, which is 61% higher than the control treatment. Also, the highest dry weight (59 g) was related to carrageenan treatment at a concentration of 600 ppm, which was 4.9 times higher than the control treatment. Moreover, the highest (78.1%) antioxidant activity and the highest (80.4 mg/g fresh weight) anthocyanin levels were related to Trichoderma harzanium treatment at 400 ppm