“امکان جایگزینی کود دامی با سایر amendments آلی در کشت زعفران در وزن‌های مختلف کورم مادری “

این مطالعه به منظور بررسی تأثیر اصلاح کننده‌های آلی مختلف (لاستیک گاوی، اسید هیومیک (Humax® 95–WSG)، یک امولسیون بر پایه آلی و معدنی (Omic®) و کنترل بدون کود) و وزن پیاز مادر (از ۰ تا ۴ گرم، ۴.۱ تا ۸ گرم و ۸.۱ تا ۱۲ گرم) بر عملکرد گل و پیاز زعفران انجام شد. این آزمایش به صورت آزمایش فاکتوریل در طراحی بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی، ACECR استان خراسان جنوبی، ایران در سال ۲۰۱۷-۱۸ انجام گرفت. بر اساس نتایج، ارزیابی اثرات اصلی عامل تغذیه نشان دهنده تأثیر معناداری بر روی اکثر صفات مورد مطالعه در سال اول نبود. با این حال، در سال دوم و در طول دوره ۲۱ روزه شکوفایی زعفران، استفاده از لاستیک گاوی وزن خشک کلاله را به ترتیب ۷۷.۳، ۷۱.۷ و ۵۸.۹ درصد نسبت به کنترل، درمان‌های Humax و Omic افزایش داد.

با تطبیق خط رگرسیون بین وزن خشک تجمعی کلاله و روزهای بعد از گلدهی، مشخص شد که وزن خشک کلاله به ترتیب در تیمارهای فضولات گاوی، او میک، هومکس و کنترل به میزان 19.1، 11.43، 10.92 و 10.65 میلی‌گرم در روز افزایش یافته است. علاوه بر این، بیشترین وزن خشک گل با مقدار 2858 میلی‌گرم بر متر مربع در تیمار فضولات گاوی ثبت شد. بیشترین و کمترین مقدار صفات مطالعه شده در هر دو سال به تیمارهای پیاز بزرگ و کوچک تعلق داشتند. در سال اول، وزن خشک کلاله در تیمار پیاز بزرگ با 22.28 میلی‌گرم بر متر مربع حدود 190 برابر بیشتر از پیاز کوچک بود. با این حال، این تفاوت در سال دوم به کمتر از 3 برابر کاهش یافت. علاوه بر این، بیشترین تعداد (466.36 متر مربع) و وزن (936.559 گرم بر متر مربع) پیازهای دختر در تیمار پیازهای مادر بزرگ به دست آمد.

اما در سال دوم، با کاهش اختلافات بین وزن پیاز مادر در درمان‌ها، وزن خشک کلاله، وزن خشک گل و تعداد گل‌ها در درمان‌های پیاز بزرگ و متوسط از لحاظ آماری معنادار نبودند. به طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که مزایای استفاده از کود در کشت زعفران به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد آن، مانند بهبود شرایط فیزیکی خاک، نمی‌تواند با سایر اصلاحات ارگانیک جبران شود. علاوه بر این، عدم کاشت پیازهای مادر کمتر از ۴ گرم در کشت زعفران به دلیل تأثیرات منفی آن‌ها بر عملکرد زعفران از اهمیت بالایی برخوردار است و باید توسط کشاورزان مد نظر قرار گیرد.

This study was conducted to investigate the effect of different organic amendments (cow manure, humic acid (Humax® 95–WSG), an organic-mineral-based emulsion (Omic®) and unfertilized control) and mother-corm weight (0 to 4 g, 4.1 to 8 g and 8.1 to 12 g) on flower and corm yield of saffron. The experiment was conducted as factorial experiment in randomized complete block-design with three replications in the Research Complex of Medicinal Plants, ACECR of the Southern Khorasan Province, Iran in 2017-18. According the results, evaluating the main effects of nutrition factor revealed no significant impact on most studied traits in the first year. However, in the second year and during the 21-day period of saffron flowering, cow manure treatment increased stigma dry weight by 77.3, 71.7 and 58.9% compared with the control, Humax and Omic treatments, respectively.

By fitting the regression line between the cumulative dry weight of the stigma and days after flowering, it was found that stigma dry weight increased by 19.1, 11.43, 10.92 and 10.65 mg. day-1 in cow manure, Omic, Humax and control treatments, respectively. In addition, the highest flower dry weight with 2858 mg.m-2 was recorded in the cow manure treatment. The highest and lowest amount of the studied traits in both years belonged to big and small corm treatments, respectively. In the first year, stigma dry weight in the big corm treatment with 22.28 mg.m-2 was about 190 times higher than that of the small one. However, the difference in the second year fell to less than 3 times. In addition, the highest number (466.36 m-2) and weight (936.559 g.m-2) of daughter corms were obtained in the big mother corms treatment.

In the second year, however, by reduction of the differences between mother corm weight treatments, stigma dry weight, flower dry weight and number of flowers in big and medium corm treatments were not statistically significant. Overall, the results of this study showed that the advantages of using manure in saffron cultivation due to its unique characteristics, such as improving the physical conditions of the soil cannot be compensated by other organic amendments. Moreover, not planting mother corms less than 4 g is of main importance in saffron cultivation because of their adverse effects on saffron yield and must be considered by farmers.