ارزیابی تاب‌آوری و راهبردهای سازگاری خانوارهای روستایی با تغییرپذیری و تغییر اقلیم

تغییرپذیری و تغییرات اقلیمی به شدت بر سیستم‌های کشاورزی تأثیر گذاشته‌اند، که منابع عمده معیشت برای خانواده‌های روستایی در کشورهای در حال توسعه هستند. با توجه به این که پیش‌بینی می‌شود رخدادهای اقلیمی گسترده‌تر شوند، لازم است به تاب‌آوری خانوارهای روستایی و گزینه‌های مکمل آنها برای سازگاری با تغییرات اقلیمی پرداخته شود. با وجود افزایش آگاهی درباره نیاز به تقویت تاب‌آوری اقلیمی در میان خانواده‌های کشاورز کشورهای در حال توسعه، اطلاعات کمی درباره عوامل مؤثر بر تاب‌آوری آنها در برابر تغییرات اقلیمی وجود دارد. بنابراین، یک تحقیق پیمایشی در شمال شرق ایران به عنوان مطالعه موردی در یک کشور در حال توسعه انجام شد. یک تکنیک نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده چندمرحله‌ای برای بررسی تاب‌آوری اقلیمی ۲۲۴ خانواده کشاورز استفاده شد. نتایج نشان دادند که سطح تاب‌آوری اقلیمی می‌تواند پایین، متوسط یا بالا باشد، اما بیشتر خانواده‌های کشاورز قادر به تحمل فشارهای اقلیمی نبودند.برای افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی، اکثر کشاورزان ترکیبی از اقدامات جذب‌کننده و تطبیقی را اتخاذ کرده بودند. اقدامات پیش‌بینانه و تحول‌آفرین کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفتند. سن، استراتژی‌های سازگاری، اندازه خانوار، مالکیت، کارآمدی پاسخ و درآمد، عوامل اصلی تاب‌آوری خانواده‌های کشاورز در برابر بحران‌های اقلیمی بودند. برای افزایش تاب‌آوری خانوارهای روستایی در برابر تغییرات اقلیمی، برنامه‌ریزی ابتکارات مناسب برای افزایش تاب‌آوری، طراحی استراتژی‌های پیشگیرانه، جذب‌کننده، تطبیقی و تحول‌آفرین مؤثر، ارائه حمایت‌های فنی و مالی عادلانه، و افزایش دانش و اطلاعات خانوارهای روستایی برای مدیریت پایدار مزرعه‌ها ضرورت دارد.

Climate variability and change have intensely affected agricultural systems, which are the major sources of livelihood for rural families in developing countries. Given the fact that climatic events are projected to become more pervasive, it is necessary to address the resilience of rural households and their complementary choices for adaptation to climate change. Despite raising awareness about the need for enhancing climate resilience among the farm families of developing countries, little is known about the factors that influence their resilience to climate change. Therefore, a survey research was conducted in northeast Iran to serve as a case study in a developing country. A multistage stratified random sampling technique was used to investigate the climate resilience of 224 farm families. While the results revealed low, moderate, and high levels of climate resilience, most farm families were found unable to endure climatic stressors. To enhance climate resilience, most farmers had adopted a combination of absorptive and adaptive measures. Anticipative and transformative measures were less practiced. Age, adaptation strategies, household size, ownership, response efficacy and income were the main drivers of the resilience of farm families to climate extremes. To increase the rural households’ resilience against climate change, planning appropriate resilience-building initiatives, designing efficient preventive, absorptive, adaptive and transformative strategies, providing fair technical and financial supports, and increasing rural households’ knowledge and information for sustainable management of farms are required.