اثر مقادیر و روش کاربرد سوپرجاذب در زراعت زعفران (Crocus sativus L.) تحت تأثیر سطوح آبیاری

به منظور شناسایی راهکارهای افزایش عملکرد و توسعه کشت زعفران در مناطق خشک و نیمه‌خشک، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در روستای چرخاب اطراف شهر یزد در سال‌های 1393-1392 اجرا شد. تیمار اصلی شامل سه سطح آبیاری 50، 75 و 100 درصد نیاز آبی و تیمار فرعی شامل هفت سطح کودی: شاهد (بدون سوپرجاذب)، سه سطح توزیع یکنواخت سوپرجاذب به مقدار 10، 30 و 50 گرم در متر مربع قبل از کاشت و سه روش توزیع ردیفی سوپرجاذب با مقادیر مشابه در زیر ردیف‌های کاشت بود. نتایج نشان داد با افزایش حجم آبیاری، تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، وزن کل بنه، وزن بزرگترین بنه و تعداد بنه افزایش یافت، اما تراوش یونی برگ کاهش یافت. طول برگ به تدریج 60 روز پس از شروع سبز شدن تحت تأثیر آبیاری قرار گرفت. همچنین کاربرد سوپرجاذب رفتار مشابهی با تیمارهای آبیاری نشان داد و در اغلب موارد مصرف 30 تا 50 گرم سوپرجاذب به صورت یکنواخت روی سطح زمین و یا مصرف 10 گرم سوپرجاذب به صورت ردیفی در زیر ردیف‌های کاشت نتایج بهتری در مقایسه با شاهد و سایر تیمارها داشت. در برخی موارد، مصرف 50 گرم سوپرجاذب به صورت ردیفی تأثیر منفی بر صفات مورد مطالعه داشت. بین سطوح آبیاری و مصرف سوپرجاذب اثر متقابل معنی‌دار وجود داشت. بنابراین، این نتایج نشان می‌دهد که می‌توان خسارت ناشی از کم‌آبی بر مزارع زعفران در مناطق خشک و نیمه‌خشک را با مصرف سوپرجاذب کاهش داد.

To identify the strategies for enhancing the yield and development of saffron cultivation in arid and semi-arid areas, an experiment was carried out as split plot layout based on a RCBD with three replications in Charkhab village around the Yazd city during 2013-2014. Three irrigation levels including 50, 75 and 100% of water requirements were applied to the main plots whereas 7 levels of super-absorbent polymer which consisted of control (without super-absorbent polymer), three levels of uniform distribution of super-absorbent polymer in 10, 30 and 50 g.m−2 before planting time and three row distribution levels of super-absorbent polymer with the same rates under rows were applied to the sub plots. Results showed whereas the irrigation volume were significantly increased, flower number, flower fresh weight, stigma dry weight, corms total weight, the biggest corm weight and corm number increased, while the electrolyte leakage in leaf was decreased. Leaf length was gradually affected by irrigation 60 days after the start to become green. In addition, the application of super-absorbent polymer had behavior similar to irrigation and in most cases the application of 30 to 50 g of superabsorbent which were uniformly distributed over the ground surface and the use of 10 g of super-absorbent polymer in row cultivation had better effects. In some cases, 50 g super-absorbent polymer in rows had a negative effect on the measured features. Also, there is an interaction between irrigation and super-absorbent polymer. Therefore, this suggested that the damages caused by water deficit in saffron fields in arid and semi-arid areas can be reduced by using super-absorbent polymer.