ابزارها و روش‌های جدید برای ارزیابی کیفیت زعفران

اهمیت تاریخی زعفران به عنوان یک چاشنی در طول اعصار حفظ شده است؛ که بخشی از آن ناشی از کاربردهای گسترده این محصول در صنایع گوناگونی همچون صنایع غذایی، آرایشی-بهداشتی، نساجی، رنگ‌سازی، داروسازی و تولید طعم‌دهنده‌هاست. به دلیل همین تقاضا و همچنین کمیابی نسبی زعفران، محصولاتی که با نام زعفران عرضه می‌شوند، اغلب حاوی ناخالصی یا مواد آلاینده هستند. با این حال، پروتکل‌های کنونی برای ارزیابی کیفیت زعفران که بر پایه استانداردهای سنتی ISO استوارند، پرهزینه و پیچیده می‌باشند. پژوهش حاضر با هدف به‌کارگیری روش‌های نوینی انجام شده است که فراتر از پروتکل‌های فعلی عمل کرده و امکان ارزیابی آسان‌تر کیفیت زعفران در نمونه‌های موجود و برآورد میزان مواد تقلبی احتمالی در آن‌ها را فراهم می‌سازند. در این مطالعه، کیفیت و خلوص ۹۳ نمونه زعفران با استفاده از رویکردی نوین و چندجانبه مورد تحلیل قرار گرفت؛ رویکردی که ترکیبی از روش‌های بارکدگذاری DNA، تحلیل تصویر و ارزیابی مورفومتریک (ریخت‌سنجی) است تا درکی جامع و در عین حال مقرون‌به‌صرفه از اصالت زعفران حاصل شود. این پژوهش همچنین شکاف قابل‌توجه میان تولید و تقاضای زعفران در مناطقی مانند هند را برجسته می‌سازد؛ وضعیتی که منجر به واردات گسترده و ایجاد پتانسیل برای دستکاری بازار شده است. در همین راستا، یافته‌های ما نشان داد که بخش قابل‌توجهی از نمونه‌های زعفران جمع‌آوری‌شده از بازار (حدود ۳۸/۷ درصد)، حاوی مواد تقلبی یا ناخالصی بوده‌اند. روش آزمون نوینی که در این مطالعه توسعه یافته است، کم‌هزینه بوده و می‌توان بدون نیاز به تجهیزات پیچیده، از آن برای تأیید مؤثر اصالت و کیفیت زعفران استفاده کرد. این امر امکان انجام آزمون‌های میدانی در سطح بازار، حفاظت از حقوق مصرف‌کنندگان و ترویج تجارت عادلانه در صنعت زعفران را تسهیل خواهد کرد.

The historical significance of saffron as a condiment has persisted through the ages, in part because of the widespread applications of this product in diverse industrial sectors like food, cosmetics, textiles, dyes, drugs, and flavorings. Because of this demand and its relative rarity, materials labeled as saffron often contain impurities or contaminating materials. However, current protocols for evaluation of the quality of saffron based on traditional ISO standards are costly and complex. The present research aims to implement new methods that go beyond current protocols to more easily assess the quality of saffron in collections and to estimate the amount of counterfeit material that might be found in these collections. This study involved the analysis of 93 samples of saffron to gauge quality and purity through the use of a new, multifaceted approach combining DNA barcoding, image analysis, and morphometric assessment to create an economical but holistic understanding of saffron authenticity. This study also highlights the significant gap between saffron production and demand in areas such as India which has resulted in substantial imports and the potential for market manipulation. In this regard, we found that a significant portion of saffron samples collected from the market, approximately 38.7%, contained counterfeit or impure materials. The novel testing method we have developed in this study is low-cost and can be used without complex instrumentation to effectively verify saffron authenticity and quality. This will facilitate the use of on-site market testing, protection of consumer rights, and promotion of fair trade within the saffron industry.