اثر عصاره گلبرگ زعفران بر حفظ کیفیت قطعات هندوانه تازه

زعفران توسط تولیدکنندگان و بازرگانان یک محصول باارزش محسوب می‌شود. متأسفانه استفاده از ضایعات گل آن مانند گلبرگ‌ها که ارزش آنتی‌اکسیدانی، ضد میکروبی و غذایی ثابت‌شده‌ای دارند، محدود است. به منظور بررسی کاربرد عصاره گلبرگ زعفران به‌عنوان عامل بهبوددهنده در کیفیت پس‌از برداشت و فرآوری هندوانه تازه‌خردشده «کریمسون سوییت»، یک پژوهش کاملاً تصادفی طراحی بر روی مکعب‌های هندوانه با قطر ۱ سانتی‌متر (وزن متوسط ۱±۰.۵ گرم) انجام شد. مکعب‌های هندوانه آماده به چهار گروه تقسیم شدند: گروه اول با عصاره گلبرگ زعفران (۱۰ درصد حجمی) به مدت ۱۰ دقیقه، گروه دوم با پرتو فرابنفش (با طول موج حداکثر ۲۵۳.۴ نانومتر و قدرت ۱۵ وات) به مدت ۵ دقیقه، گروه سوم ۱۰ دقیقه با عصاره گلبرگ زعفران و سپس ۵ دقیقه پرتو فرابنفش، و گروه چهارم به‌عنوان کنترل (بدون هیچ مداخله‌ای) مورد درمان قرار گرفتند. پس از اعمال مداخلات، مکعب‌های هندوانه تازه‌خردشده به مدت ۱۴ روز در دمای ۵±۰.۵ درجه سانتی‌گراد نگهداری شدند. در فواصل دو روزه، نمونه‌برداری و مشاهده ویژگی‌های مورد بررسی (از دست رفتن فیزیولوژیک وزن، محتوای جامد محلول، لیکوپن، بار میکروبی و کیفیت رنگ شامل کروما و هوج) انجام شد تا روند تغییرات در طول دوره انبارداری مشخص گردد. نتایج آزمایش نشان داد که عصاره گلبرگ زعفران توانایی کاهش از دست رفتن وزن را نداشت، اما در کاهش بار میکروبی، افزایش کیفیت رنگ و جلوگیری از تخریب لیکوپن تأثیر معنی‌داری داشت (۰.۰۵=P). هرچند تیمار ترکیبی پرتو فرابنفش به همراه عصاره گلبرگ (UV+SPE) کارایی بهتری در سرکوب بار میکروبی نشان داد (۰.۰۵=P).

Saffron is considered as a valuable produce by producers and traders. Unfortunately, the use of its floral by products like petal which have proven to be antioxidant, antimicrobial and nutritional value is limited. In order to investigate the application of saffron petal extracts as an ameliorative on postharvest and processing quality of fresh-cut ‘Crimson Sweet’ watermelon, a completely randomized designed investigation was done on watermelon cubes with 1 cm diameter (1±0.5 gram mean weight). Prepared watermelon cubes were divided into four groups and treated with saffron petal extract (10% V/V) for 10 minutes, UV irradiation (maximum wavelength 253.4 nm and 15 W) for 5 minutes, 10 minutes of saffron petal extract then UV irradiation for 5 minutes and control. After the application of treatments, fresh-cut watermelon cubes were stored at 5±0.5°C for 14 days. Sampling and observation of the studied characteristics (physiological loss in weight, soluble solid content, lycopene, microbial load and color quality (Chroma Hue)) was done every two days to find the trend of changes during the retention period. The results of experiment showed that petal extract of saffron could not decrease weight loss but it was significantly effective in lowering microbial load and increasing color quality, and prevention of lycopene degradation (P≤5%). Although treatment of UV+SPE had better efficiency to suppress microbial load significantly (P≤5%).