اندازه گیری مقادیر اندک نیتریت به روش تجزیه تزریق جریانی معکوس با استفاده از واکنشگر طبیعی زعفران

اندازه گیری و ردیابی مقادیر اندک آنیون نیتریت به عنوان یک گونه ی شیمیایی پراهمیت از نظر محیط زیست، ایمنی و سلامت و نیز از لحاظ صنایع گوناگون به ویژه صنایع غذایی به خاطر تنوع کاربردنمک های نیتریت در این صنایع و هم به عنوان پیش ماده در تولید و تشکیل ترکیبات نیتروزآمین سرطان زا از اهمیت فراوانی برخوردار است. در کار حاضر که در حیطه شیمی سبز قرار دارد، روش تجزیه ای مبتنی بر سامانه ی تجزیه ای تزریق جریانی جهت اندازه گیری های ارزان، سریع، ایمن و با تکرارپذیری بالا جهت تعیین کمی آنیون نیتریت ارائه شده است. بعلاوه استفاده از تکنیک تزریق جریانی معکوس (rFIA) همچنین، باعث کاهش مصرف واکنش گرها شده و لذا کاهش هزینه تجزیه های شیمیایی و نیز آلودگی حداقلی محیط زیست را همراه داشته است. اساس شیمیایی روش تجزیه ای پیشنهادی بر واکنش رنگدانه طبیعی زعفران با آنیون نیتریت استوار است. محلول رنگدانه زعفران در محیط اسیدی با آنیون نیتریت واکنش می دهد و میزان کاهش جذب آن در طول موج 440 نانومتر به عنوان علامت تجزیه ای ثبت می گردد. متغیرهای دستگاهی و شیمیایی تاثیرگذار بر روی علامت تجزیه ای مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و بهینه سازی شده اند. در شرایط بهینه شده، محدوده ی خطی پویا در فاصله های غلظتی 3 الی 15 نانو گرم بر میلی لیتر با حساسیت 40/1 و 30 الی 180 نانوگرم بر میلی لیتر با حساسیت 36/0 حاصل شده است. بر اساس نسبت علامت به نوفه برابر 3، حد تشخیص روش برابر 5/2 نانوگرم بر میلی لیتر و انحراف معیار نسبی در اندازه گیری تکراری نیتریت با غلظت 100 نانوگرم بر میلی لیتر برابر 8/1 درصد به دست آمده است. سرعت تجزیه در شرایط بهینه برابر 130 تجزیه در هر ساعت قابل دست یابی است.

Monitoring and determination of nitrite ion is very important because of its environmental impacts and many agricultural and food industries applications and also as a precursor reagent in the formation of cancer in human bodies. Current study aided to propose and develop a new, safe, simple and inexpensive automatic method for the determination of nitrite ions by reverse Flow Injection Analysis (rFIA) which decreases effectively consuming of the reagents in the green analytical method. The method is based on the reaction of the nitrite ion with saffron as natural reagent in acidic media. The reaction process is monitored via visible photometer in the wavelength of 440 nm. The influences of chemical and instrumental variables in the special rFIA manifold were studied and optimized. In the optimal conditions, the calibration curve is linear in the concentration ranges of 3.0 to 15.0 ngml-1 with the sensitivity of 1.4 and 30.0 to 180.0 ngml-1 with the sensitivity of 0.36. RSD for repetitive determination of 100.0 ngml-1 nitrite ion were obtained as 1.8. In the optimum conditions more than 130 analyses per one hour can be analyzed by the developed method. This method was also applied for the determination of nitrite content in the tap and river water as real samples with satisfactory results