خصوصیات فیزیکوشیمیایی پرچم‌های زعفران دیررس (Crocus serotinus) نشان‌دهنده پتانسیل آن‌ها به‌عنوان منبع آپوکاروتنوئید زیست‌فعال کروستین است

منابع گیاهی جایگزین برای پرچم‌های خشک‌شده گل‌های Crocus sativus L. (زعفران) برای بازیابی و تولید صنعتی آپوکروتنوئید بالقوه فعال بیولوژیکی کروستین (CRT) مطلوب هستند. در مطالعه حاضر، نمایه فیتوشیمیایی پرچم‌های نارنجی-قرمز از چندین گونه وحشی و کشت‌شده Crocus serotinus Salisb، یک گیاه زعفران پاییزی اسپانیایی، با استفاده از روش‌های کروماتوگرافی و اثرانگشت طیف‌سنجی مشخص شده است. زعفران و همچنین پرچم‌های خشک‌شده از دو خویشاوند نزدیک آن (C. cartwrightianus Herb. و C. thomasii Ten) برای مقایسه استفاده شده‌اند. در میان نمونه‌های مورد مطالعه، نمونه‌های کشت‌شده مقادیر قدرت رنگ‌دهی بالاتری داشته‌اند، اگرچه تا پنج برابر کمتر از حداقل مقدار مشخص شده در استاندارد ISO 3632 برای زعفران است. عصاره‌های قطبی آن‌ها شامل استرهای قندی کرستین (≈30 mg g−1 dw) هستند که الگویی متفاوت از آنچه در زعفران یا خویشاوندان نزدیک آن غالب است، دارند و همچنین حاوی ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی ساده می‌باشند.طیف‌های تبدیل فوریه مادون قرمز میانه (FT-MIR) مادگی‌های گل C. serotinus نیز مورد ارزیابی قرار گرفته و باندهای تشخیصی مرتبط با CRT که می‌توانند در کنترل کیفیت ماده گیاهی مورد استفاده قرار گیرند، شناسایی شده‌اند. نتایج نشان می‌دهند که در صورت موفقیت‌آمیز بودن پرورش، گیاه C. serotinus می‌تواند به‌عنوان منبعی جایگزین برای CRT در صنایع غذایی، دارویی و سایر کاربردها مورد استفاده قرار گیرد.

کاربردهای عملی: نتایج مطالعه نشان می‌دهد که مادگی‌های گل قرمز گیاه بارور C. serotinus که به‌صورت بومی در شبه‌جزیره ایبری رشد می‌کند و همچنین برای اهداف باغبانی کشت می‌شود، می‌تواند منبعی جایگزین از ترکیب فعال زیستی کروسِتین باشد. بنابراین، علاوه بر ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی آن که برای پرورش‌دهندگان گیاهان جالب توجه است، این محصول طبیعی خاص ممکن است ارزش افزوده‌ای داشته باشد که شایسته بهره‌برداری بیشتر است.

Alternative plant sources to the dried flower stigmas of Crocus sativus L. (saffron) are desirable for the recovery and industrial production of the potentially bioactive apocarotenoid crocetin (CRT). In the present study, the phytochemical profile of the orange-red stigmas from several wild and cultivated accessions of Crocus serotinus Salisb, a Spanish autumn flowering Crocus plant, is characterized by chromatographic and spectroscopic fingerprinting methods. Saffron but also dried stigmas from two of its closest allies (C. cartwrightianus Herb. and C. thomasii Ten) are used for comparison. Among the studied accessions the cultivated ones present higher coloring strength values, up to fivefold lower than the minimum value of the corresponding ISO 3632 trade specification for saffron. Their polar extracts contain crocetin sugar esters (≈30 mg g−1 dw) with a different pattern than that prevailing in saffron or its closest allies but also simple phenolic and flavonoid constituents. The Fourier Transform Mid-Infrared (FT-MIR) spectra of C. serotinus flower stigmas are also assessed and CRT-related diagnostic bands of potential use in the quality control of the plant material are identified. The results indicate that if successfully breaded, the C. serotinus plant may serve as an alternative source of CRT for food, pharmaceutical, and other applications.