بررسی اثر اندازۀ بنه و آغشته‌سازی بنه با پلی‌آمین‌ها، بر عملکرد و صفات رویشی و کیفی زعفران

جهت بررسی اثر دو پلی‌آمین اسپرمیدین و پرترسین بر صفات رویشی و کیفی زعفران (Crocus sativus L.) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال زراعی 1394-95 در مزرعه آموزشی دانشگاه تربیت مدرس اجرا شد. تیمارها شامل سه اندازۀ بنه (کوچک، متوسط، بزرگ) و غلظت‌های مختلف پلی‌آمین (شاهد، آب مقطر، اسپرمیدین و پرترسین 0.5 و 1 میلی‌مولار) بودند. بیشترین درصد سبزشدن از تیمار پرترسین 0.5 میلی‌مولار و بیشترین تعداد جوانۀ جانبی از اسپرمیدین 1 میلی‌مولار به‌دست آمد. پلی‌آمین از طول و وزن برگ کاست. بیشترین کلروفیل و عملکرد بنۀ دختری به ترتیب از پرترسین 0.5 و 1 میلی‌مولار حاصل شد. پلی‌آمین‌ها سبب کاهش فنل کل و افزایش فلاونوئید کل در بنه‌های رکود شدند، ولی بر نشاسته و کربوهیدرات محلول اثر معنی‌داری نداشتند. تیمار پلی‌آمین بر وزن خشک کلاله و پیکروکروسین اثر معنی‌داری نداشت، ولی بر کروسین افزود و در بنه‌های کوچک سبب افزایش تعداد گل شد. برای بهبود صفات رویشی و کیفی زعفران، استفاده از بنه‌های بزرگ و تیمار آنها با پرترسین توصیه می‌شود.

An experiment has been conducted with the aim of investigating the effect of polyamines on vegetative and biochemical traits of Crocus sativus L. It has been in the form of a factorial in a completely-randomized blocks with three replications during 2015-2016 and has taken place in field research of Tarbiat Modares University. There has been three sizes of corms (i.e., 3-5, 5-7, and 7-10 g) as well as five concentrations of polyamines (zero in control, zero in distilled water, spermidine 0.5 and 1 mM, and putrescine 0.5 and 1 mM) as the treatments. Results show that the plants, treated with putrescine 0.5 mM and spermidine 1 mM, have had the highest germination percentage (96.56%) as well as the highest number of lateral sprouts (with an average of 8.33 sprouts), respectively. It has also been revealed that the length and weight of the leaves are negatively affected by polyamine treatment. The highest chlorophyll content and corn yield are observed in the plants, treated with Putrescine 0.5 mM and 1 mM, respectively. The content of starch and soluble carbohydrates in dormant corms at the end of growing season have not been affected by polyamines significantly; however, total phenolic and flavonoid content in these corms have decreased and increased, respectively, as a result of applying polyamines. With no significant effect on stigma dry weight and picrocrocin content, polyamine treatment has increased the number of flowers and crocin content in small corms. It can be concluded that in order to obtain better vegetative and biochemical traits of saffron, corms more than 7 g and treated with putrescine, should be used.