بررسی عوامل موثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تاکید بر نقش تحریم های تجاری

تجارت خارجی محصولات کشاورزی به علت ارزآوری بالا و پایدار نقش مهمی در گسترش صادرات و واردات کشورهای مختلف بازی می کند. درمیان محصولات کشاورزی، زعفران یکی از مهم ترین کالاهای صادراتی کشاورزی می باشد که در سال های اخیر نتوانسته جایگاه خود را در بازارهای جهانی حفظ و تقویت کند. برای حفظ مقام ایران -به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران- در بازارهای جهانی و توسعه بیشتر صادرات این محصول باارزش، شناخت عوامل موثر بر آن، می تواند گام مهمی در این راستا باشد. از این رو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی عوامل موثر بر ازرش تجارت زعفران ایران با تاکید بر نقش تحریم های تجاری طی دوره زمانی 2007-2018 با استفاده از الگوی پانل دوسویه می باشد. براساس نتایج، متغیرهای حجم صادرات و واردات، اندازه اقتصاد، درآمد کشورهای واردکننده، شاخص سطح تجارت جهانی و جمعیت اثری فزاینده و معنی دار و متغیر تحریم های تجاری اتحادیه اروپا اثر منفی و معنی دار بر ارزش تجارت دارد. با توجه به اثر مثبت و معنی دار متغیر درآمد کشورهای واردکننده بر تجارت زعفران ایران و به منظور حفظ مقام ایران در بازار جهانی و جلوگیری از صادرات مجدد توسط کشورهای دیگر نظیر امارات و اسپانیا علی رغم داشتن درآمدهای بالا، پیشنهاد می شود سیاستی اعمال شود تا زعفران به بازارهای نهایی صادر شود. به این مفهوم که بازارهایی که مصرف کننده نهایی بوده و محصول صادراتی ایران را با برند خود به کشورهای دیگر صادر نکنند تا نام و نشان تجاری ایران محفوظ بماند.

Foreign trade of agricultural products due to high and stable exchange rate plays an important role in expanding exports and imports against various games. Among agricultural products, saffron is one of the most important agricultural exports that in recent years has been able to maintain and strengthen its position in global markets. It can be an important step to maintain the Iranian authorities – as the largest producer and exporter of saffron – in global markets and further development of the export of this product by using more information about it. Therefore, the present study seeks to investigate the factors affecting the e-commerce of Iranian saffron by being affected by the role of trade sanctions during the period 2007-2018 using a two-way panel model. Appropriate results, variables of export and import volume, economy size, importer income, world trade level index and population have a growing and significant effect and the EU trade embargo variable has a negative and significant effect on trade value. Considering the positive and significant effect of the income variable in Iran’s saffron trade and in order to maintain Iran’s position in the world market and prevent re-export by other theories of the UAE and Spain, despite the above conditions, a policy is proposed. Saffron can be exported to final markets.