ارزیابی امکان نشاکاری و تولید بنه زعفران در محیط کاشت بدون خاک

کشت زعفران در محیط بدون خاک به عنوان روشی بالقوه جهت افزایش وزن بنه های دختری قابل ارزیابی است. در این محیط احتمالًا بتوان بنه های ریز فاقد توان گلدهی و نیز بنه هایی که در محیط کنترل شده تولید گل کرده اند را از طریق بهبود خصوصیات فیزیکیِ بستر کاشت و نیز تغذیة مناسب به وزن کافی رساند. سوپرجاذب با هدف افزایش توان نگهداری آب و عناصر غذایی در بستر کاشت پرلیت، نیز به عنوان یکی از فاکتورهای آزمایشی مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، در پژوهشی گلدانی اثر وزن بنه مادری (2 تا 4 ،4 تا 6 ،6 تا 8 و 8 تا 10 گرم) و مصرف سوپرجاذب (صفر و چهار گرم در گلدان) بصورت آزمایش فاکتوریل در بستر کاشت پرلیت، در اتاقکی روباز بر رشد رویشی زعفران بررسی شد. نتایج نشان داد که اثر ساده و متقابل فاکتورها بر بیشتر صفات مرتبط با رشد رویشی مانند تعداد و وزن بنه های دختری، وزن بنة دختری اصلی، تعداد ریشة انقباضی و رشد برگ معنیدار بود (01.0≤P .)با افزایش وزن بنة مادری، رشد برگ و بنه های دختری بهبود یافت. مصرف سوپرجاذب اثر مثبتی بر صفات مرتبط با رشد برگ و بنه های دختری نداشت. بیشترین تعداد بنة دختری و وزن بنه دختری اصلی در شرایط کاشت بنه های مادری درشت )به ترتیب 6/5 بنه و 34/0 گرم( و عدم مصرف سوپرجاذب )بهترتیب 45/3 بنه و
27/0 گرم( حاصل شد. تولید ریشههای انقباضی )حدود 5/0 ریشه به ازای هر بنة دختری(، خشک شدن زود هنگام اندامهای هوایی (در اوایل فررودین)و عدم تخصیص کامل ذخایر بنة مادری به رشد رویشی گیاه، از مشاهدات این آزمایش بود. پیامد این اتفاقات، رد فرض آزمایش مبنی بر امکان افزایش وزن بنه های دختری زعفران در بستر کاشت پرلیت بود. استفاده از بسترهای کاشت ترکیبی، اصلاح مدیریت تغذیه و استفاده از محیط های کاشت سربسته، احتمالًا بتواند با رفع نواقص این پژوهش ابتدایی، نتایج مطلوب تری را ایجاد نماید.

Saffron planting in a soilless system is considered as a potential method to increase the weight of replacement corms. In this environment, it is possible to obtain replacement corms with the suitable weight from no-flowering small mother corms as well as from corms that have produced flowers in a controlled environment, by improving the physical properties of the planting bed and proper nutrition. The aim of superabsorbent application was to increase the nutrients and water holding capacities in perlite planting bed. In this regard, in a pot research, the effect of mother corm weight (2-4, 4-6, 6-8 and 8-10 g) and superabsorbent application (0 and 4.5 g per pot) was studied on saffron vegetative growth. For this aim, a factorial experiment based on RCBD was carried out at University of Birjand. Transplanting was done in perlite substrate and all pots were kept at open door conditions. The results revealed that the simple and interaction effects of experimental factors were significant (P≤0.01) on most of the traits associated with saffron vegetative growth, such as the number and weight of replacement corms, the weight of the main replacement corm, the number of contractile roots and leaf growth. The growth of leaves and replacement corms improved by increase in mother corms weight. Application of superabsorbent had no positive effect on saffron vegetative growth parameters. The highest values of number of replacement corms and weight of main replacement corm were obtained by planting the large mother corms (5.6 corm per plant and 0.34 g, respectively) and no-application of superabsorbent (3.45 corm and 0.27 g, respectively). The production of contractile roots (about 0.5 roots per replacement corm), early drying of the aerial parts (in mid-March) and no full allocation of mother corm reservoirs to plant vegetative growth, were some of the observations in this experiment. The consequence of these events was the rejection of the hypothesis of the possibility of increasing the
weight of replacement corms of saffron in the perlite planting bed. The combined application of organic and mineral substrates, modification of nutritional management and corm planting under controlled environments will probably lead to more appropriate results by eliminating the shortcomings of this initial research.