تاثیر مخلوط اتانول-آب بر استخراج اولتراسونیک کروسین از زعفران

زعفران (Crocus sativus L) یک گیاه دارویی مهم است که در مناطق مختلف ایران به ویژه استان‌های خراسان رضوی و خراسان جنوبی کشت می‌شود و به دلیل قیمت بالای آن به عنوان یکی از محصولات مهم صادراتی ایران محسوب می‌شود. عصاره زعفران منبع غنی از ترکیبات فیتوشیمیایی با خاصیت آنتی‌اکسیدانی است و در طب سنتی و نوین استفاده می‌شود. کروسین یکی از کاروتنوئیدهای طبیعی موجود در عصاره زعفران می‌باشد که اخیراً در فرمولاسیون‌های دارویی برای درمان افسردگی به کار رفته است.

با توجه به اهمیت ترکیبات فیتوشیمیایی و مواد فعال زیستی در عصاره زعفران و به ویژه کروسین، در این مطالعه، یک روش استخراج حلال مناسب و عملی برای استخراج کروسین و ترکیبات فعال زیستی از زعفران بررسی شده است. برای این منظور، در نسبت‌های مختلف حجمی اتانول-آب 0-100، 25-75، 50-50، 75-25 و 100-0، استخراج اولتراسونیک ترکیبات فعال زیستی و کروسین انجام شده است.طیف‌های UV-Vis در λmax برابر با 445 نانومتر برای اندازه‌گیری جذبی استفاده شدند و روش برازش منحنی مربع کمینه برای تعیین غلظت کروسین در نمونه‌های استخراج شده اعمال شد. نتایج در نسبت‌های مختلف حجمی اتانول-آب به‌دست آمد و پایداری محلول‌ها پس از سه روز مورد مطالعه قرار گرفت. ترکیب اتانول-آب با نسبت 50:50 (حجم به حجم) به‌عنوان نسبت بهینه برای استخراج کروسین از زعفران انتخاب شد.

Saffron (Crocus sativus L) is an important medicinal plant cultivated in different parts of Iran especially Razavi and South Khorasan provinces and because of its high price considered as one of the important Iranian products for export. Saffron extract is rich source of phyto chemicals with antioxidant properties and used in traditional and modern medicine. Crocin is one of the natural carotenoid in saffron extract which recently used in pharmaceutical formulations for treatment of depression.

In regard to significance of phyto chemicals and bioactive compounds in saffron extract and specially crocin, in this study, a convenient and practical solvent extraction method has been examined for extraction of crocin and bioactive compounds from saffron. For this purpose, at different ethanol-water volume ratios 0-100, 25-75, 50-50, 75-25 and 100-0, the ultrasonic extraction of bioactive compounds and crocin has been achieved. UV-Vis spectra at λmax of 445 nm was used for absorbance measurements and least square curve fitting applied for determination of crocin concentrations in extracted samples. The results obtained at different ethanol-water volume ratios and the stability of the solutions studied after three days. Ethanol-water with composition of 50:50 (v/v) was selected as the optimum ratio for the extraction of crocin from saffron.