بررسی تاثیر وزن بنه، قارچ میکوریزا و کود زیستی ازتوباکتر بر عملکرد زعفران (Crocus sativus L.)

پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر وزن بنه، قارچ میکوریزا و کود زیستی ازتوباکتر بر صفات بیوشیمیایی زعفران می‌باشد. این آزمایش در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی بیر جند اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۳ سطح وزن بنه (۱/۰ تا ۴، ۱/۴ تا ۸ و ۱/۸ تا ۱۲ گرم)، دو سطح کود زیستی باکتریایی (کاربرد و عدم کاربرد کود ازتوبارور-۱ حاوی باکتری‌های Pantoea agglomerans سویه O۴) و دو سطح کود زیستی مایکوریزا (حاوی قارچ میکوریزا آرباسکوالر سویه‌های Glomus mosseae، Glomus intraradices و Glomus etunicatum و شاهد بدون میکوریزا) با ۱۲ تیمار و ۳ تکرار بود.

نتایج به‌دست آمده، تاثیرات معنی‌دار تیمارهای مورد استفاده را بر صفات مورد بررسی نشان داد. با افزایش وزن بنه، مصرف قارچ میکوریزا و مصرف باکتری ازتوباکتر تعداد گل در مترمربع (۳۳/۱۶ گل در مترمربع) افزایش یافت. مصرف همزمان قارچ و باکتری نیز سبب افزایش عملکرد کلاله خشک (۰۲/۰ گرم در مترمربع) و عملکرد گل در مترمربع (۰۰/۲ گرم در مترمربع) شد. علاوه بر آن نتایج نشان داد که با مصرف کودهای زیستی و با کاهش یا حذف کودهای شیمیایی می‌توان گام موثری در جهت کشاورزی ارگانیک و پایدار در کشت زعفران برداشت.

This study aimed to investigate the effect of corm weight, mycorrhizal fungi, and Azotobacter biofertilizer on the biochemical traits of saffron. The experiment was conducted during the 2022–2023 cropping season as a factorial design based on a randomized complete block design at the experimental field of the Faculty of Agriculture, University of Birjand.

The treatments included three levels of corm weight (0.1–4, 4.1–8, and 8.1–12 grams), two levels of bacterial biofertilizer (application and non-application of Azotobarvar-1 containing Pantoea agglomerans strain O4), and two levels of mycorrhizal biofertilizer (containing Glomus mosseae, Glomus intraradices, and Glomus etunicatum, and a control without mycorrhiza), resulting in 12 treatments with three replications. The results showed significant effects of the applied treatments on the studied traits.

Increasing corm weight, applying mycorrhizal fungi, and using Azotobacter increased the number of flowers per square meter (16.33 flowers/m²). The simultaneous use of fungi and bacteria also enhanced dry stigma yield (0.02 g/m²) and flower yield (2.00 g/m²). Additionally, the results indicated that using biofertilizers and reducing or eliminating chemical fertilizers can be a significant step toward organic and sustainable saffron cultivation.