کمبود آب، رفاه اجتماعی-کشاورزی را کاهش می‌دهد: مدل‌سازی منافع ذینفعان در بازار زعفران در ایران

این مطالعه تأثیر کمبود آب بر رفاه اجتماعی-کشاورزی در بازار زعفران ایران را بررسی می‌کند. برای بررسی تعاملات بین منطقه‌ای بازار، یک مدل تعادل فضایی چندهدفه توسعه داده شده است که در آن ردپای کل آب (TWF) به عنوان محدودیتی که نشان‌دهنده‌ی در دسترس بودن آب است، عمل می‌کند. این چارچوب امکان ارزیابی محدودیت‌های زیست‌محیطی بر پیامدهای اقتصادی را فراهم می‌کند و اثرات رفاهی را برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان زعفران در استان‌های مختلف متمایز می‌کند. تجزیه و تحلیل سناریو، کاهش تدریجی TWF را از 10٪ تا 50٪ شبیه‌سازی می‌کند. نتایج نشان‌دهنده کاهش غیرخطی در رفاه اجتماعی ملی است که به ترتیب از 0.95٪ تا 23.72٪ متغیر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مصرف‌کنندگان در مقایسه با تولیدکنندگان در شرایط کمبود فزاینده آب، ضررهای رفاهی نسبتاً بیشتری را تجربه می‌کنند. این تجزیه و تحلیل همچنین نقش فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب را ارزیابی می‌کند. نتایج شبیه‌سازی نشان می‌دهد که اتخاذ فناوری‌هایی که قادر به کاهش 36 درصدی ردپای آب زعفران هستند، ضررهای رفاهی را در سناریوی کمبود 50٪ آب از 23.72٪ به 4.48٪ کاهش می‌دهد. این یافته‌ها شواهد کمی در مورد پیامدهای توزیعی و کلی رفاه ناشی از محدودیت‌های آب ارائه می‌دهند و بینش‌های مرتبط با سیاست‌گذاری برای مدیریت منابع در سیستم‌های کشاورزی تحت تنش آبی ارائه می‌دهند.

This study examines the impact of water scarcity on agro-social welfare in the Iranian saffron market. To capture interregional market interactions, a multi-objective spatial equilibrium model is developed in which the Total Water Footprint (TWF) serves as the constraint representing water availability. The framework allows for the evaluation of environmental limitations on economic outcomes and distinguishes welfare effects for saffron producers and consumers across provinces. Scenario analysis simulate gradual reductions in TWF ranging from 10% to 50%. The results indicate a non-linear decline in national social welfare, ranging from 0.95% to 23.72%, respectively. The findings show that consumers experience relatively larger welfare losses compared to producers under increasing water scarcity. The analysis also evaluates the role of water-saving technologies. Simulation results suggest that adopting technologies capable of reducing the saffron water footprint by 36% would decrease the welfare loss under a 50% water scarcity scenario from 23.72% to 4.48%. These findings provide quantitative evidence on the distributional and aggregate welfare implications of water constraints and offer policy-relevant insights for resource management in water-stressed agricultural systems.