کاربرد پروفیل ریسک در مدیریت ریسک محصول زعفران

کشاورزی به دلیل وابستگی به متغیرهای بیولوژیکی و شرایط اقلیمی دارای شرایط ویژه‌ای است. رفتار این متغیرها تأثیر چشم‌گیری بر روی عملکرد محصولات کشاورزی و درآمد کشاورز دارد؛ بنابراین در این بخش تشخیص و ارزیابی ریسک‌ها برای تصمیم‌گیری صحیح و دستیابی به نتایج درست بسیار حائز اهمیت است. تربت حیدریه مهم‌ترین مرکز کشت و تولید زعفران در خراسان و ایران و رتبه اول تولید زعفران در دنیا است. در این مطالعه کاربرد پروفیل ریسک برای مدیریت ریسک محصول زعفران مورد بررسی قرار گرفت. برای دستیابی به پروفیل ریسک از داده‌های مربوط به 67 زعفران‌کار شهرستان تربت حیدریه در سال 1395 بهره گرفته شد. برای ارزیابی خسارت هر یک از ریسک‌ها از دو معیار فراوانی وقوع ریسک و میزان اثر ریسک و سرانجام ماتریس ریسک استفاده شده است. نتایج نشان داد که بزرگ‌ترین ناحیه ریسک که دارای بیشترین احتمال وقوع و شدت اثر می‌باشد شامل تمام ابعاد گروه ریسک آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز (انواع علف‌های هرز، آفات میکرو (قارچ و باکتری) و آفات ماکرو (موش، مورچه، کنه و چرای دام))، سه مورد از گروه ریسک اقتصادی (واسطه و دلال، نوسانات بازار و عدم نقدینگی کشاورزان)، دو مورد از ریسک اقلیمی (خشکسالی و سرمازدگی و یخبندان) و یک مورد از ریسک خسارت (افت عملکرد به دلیل عمر بالای مزرعه) است.

Agriculture is a unique sector because of its dependence on climate and biological variables. Therefore, it is vital to identify and evaluate risks to be sure that decisions made on the farm will bring positive results in agriculture. Torbat Heydarieh is the most important center in saffron cultivation and production in the Khorasan Razavi province and Iran. This city is famous for its Saffron lands. It has the first rank in the world for producing Saffron. So, in this paper, we employed risk profile analysis to saffron risk management. By using previous literature, all of the risks of agricultural sector were identified and classified in nine categories. The information was collected from the university experts and Saffron union members. To design the risk profile, we used data from 67 saffron producers of Torbat Heydariyeh in 2016. To evaluate losses related to each risk component, two indices of frequency and severity of risk were calculated and based on that the risk matrix was created. The results showed that the greatest area of risk includes all of the risk of pests, diseases and weeds (Different types of weeds, Micro pests (Fungi and bacteria), Macro pests (Mice, ant, insect, grazing livestock)), economic risk (Brokers, market fluctuations, lack of liquidity of farmers), climate risk (drought, frost and freeze) and damage risk (Reduce yield due to farm life).