“پهنه‌بندی آگروکلیمایی کشت زعفران در استان آذربایجان شرقی “

خشکسالی‌های پیوسته اخیر و کاهش سطح آب‌های زیرزمینی ما را به بهبود برنامه آبیاری و معرفی گیاهانی که نیاز کمتری به آب دارند، واداشت. مطالعه‌ای اخیر برای تعیین منطقه مناسب کشت زعفران در آذربایجان شرقی با استفاده از GIS و مدل AHP انجام شد. پارامترهایی مانند داده‌های اقلیمی، خاک و آب برای ۳۰ سال از ایستگاه‌های سینوپتیک و اقلیمی مانند تبریز، اهر، مرند، جلفا، میانه، سراب، بستان‌آباد، بناب، مراغه، ملکان و کلیبر در اطراف استان و از چهار استان همجوار مانند ارومیه، پیرانشهر، اردبیل و زنجان جمع‌آوری شد.

سپس پارامترها در هر منطقه بر اساس اهمیت پارامترها با روش AHP وزن‌گذاری شدند.داده‌ها به نرم‌افزار Expert Choice منتقل و خوشه‌بندی، ارزیابی و یکپارچه‌سازی شدند تا لایه نهایی ایجاد شود. نتایج نشان داد که ۴۲٪ از زمین‌های استان برای کشت زعفران مناسب و نسبتاً مناسب هستند. اما ۱۴٪ از زمین‌ها دارای قابلیت بحرانی و ۴۴٪ برای کشت زعفران نامناسب بودند. دشت‌های تبریز، مرند، اسکو، آذرشهر، اجب‌شیر، بناب و ملکان مکان‌های مناسبی هستند و دشت‌های سراب، بستان‌آباد، مراغه، اهر و هشترود در درجه قابلیت بحرانی برای کشت زعفران قرار دارند. شاخص‌های اقلیمی و جغرافیایی برای کشت زعفران در منطقه شامل ارتفاع، شیب و دما بودند.

Recent continuous drought and decreasing ground water table led us to improving irrigation schedule and introducing less water-needed plants. Recent study conducted for determining suitable zone for saffron in East Azarbayjan with GIS and model AHP. Parameters like climate data, soil and water for 30 years collected from synoptic and climatologic station such as Tabriz, Ahar, Marand, Jolfa, Mianeh, Sarab, Bostanabad, Bonab, Maraghe, Malekan and Kaleybar around province and from four neighbor provinces like Orumieh, Piranshahr, Ardabil and Zanjan. Then parameters weighted upon AHP in parameter importance each region.

Data transferred to Expert choice and clustered, rated, integrated for producing the last layer. The results showed that 42% of province land was suitable and moderate suitable for culturing saffron. But 14% showed critical suitability and 44% was not suitable for Saffron culture. Tabriz, Marand, Osku, Azarshahr, Ajabshir, Bonab, and Malekan plains are suitable places and Sarab, BostanAbad, Maragheh, Ahar, and Hashtrud plains are in critical suitability for Saffron culture. Climatic and geographical indices for saffron cultivation in the region were altitude, slope and temperature.