پاسخ باکتری‌های جدا شده از مزارع زعفران به تنش‌های شوری و خشکی در شرایط آزمایشگاهی

با توجه به شرایط اقلیمی ایران، تنش‌های محیطی مانند شوری خاک و خشکی نقش مهمی در کاهش تولید محصولات کشاورزی دارد. بهره‌گیری از ریزجانداران مفید خاک‌زی که روابط متقابلی با ریشه گیاهان دارند برای مدیریت تولیدات کشاورزی حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش ارزیابی توان تحمل باکتری‌های جدا شده از خاک مزارع زعفران به تنش‌های شوری و خشکی در شرایط آزمایشگاهی بود. نتایج نشان داد که هر ۱۰ جدایه مورد بررسی توان رشد مناسبی در شرایط بدون تنش داشتند.

با افزایش سطح شوری از صفر به ۴۰ دسی‌زیمنس بر متر، بیشترین کاهش رشد مربوط به جدایه ۱S (۸۵ درصد) و کم‌ترین کاهش رشد مربوط به جدایه ۹S (۵.۶۳ درصد) بود. همچنین در سطح شوری ۴۰ دسی‌زیمنس بر متر، بیشترین و کم‌ترین رشد باکتری‌ها به ترتیب مربوط به جدایه‌های ۵S و ۱S بود. از طرفی، در پتانسیل آب ۱۰ بار، جدایه ۱۰S نسبت به شرایط بدون تنش خشکی، ۷۸.۹ درصد کاهش رشد نشان داد. در این سطح پتانسیل آب، کم‌ترین کاهش رشد باکتری‌ها (۴۶ درصد) نسبت به شرایط بدون تنش به جدایه S۱ مربوط بود. با توجه به تحمل نسبتاً زیاد اغلب جدایه‌های مورد مطالعه به تنش‌های شوری و خشکی، می‌توان از آن‌ها برای ارزیابی‌های تکمیلی و در نهایت تولید کودهای زیستی با کیفیت استفاده کرد.

Given Iran’s climatic conditions, environmental stresses such as soil salinity and drought significantly reduce agricultural production. Utilizing beneficial soil microorganisms that have mutual interactions with plant roots is crucial for managing agricultural production. This study aimed to evaluate the tolerance of bacteria isolated from the soil of saffron fields to salinity and drought stresses under laboratory conditions. The results showed that all 10 isolates exhibited suitable growth under non-stress conditions.

With increasing salinity from 0 to 40 dS/m, the greatest growth reduction was observed in isolate 1S (85%), while the least reduction was in isolate 9S (5.63%). At 40 dS/m salinity, the highest and lowest bacterial growth were observed in isolates 5S and 1S, respectively. Additionally, at a water potential of 10 bars, isolate 10S showed a 78.9% growth reduction compared to non-stress conditions. At this water potential, the least growth reduction (46%) was observed in isolate S1. Given the relatively high tolerance of most studied isolates to salinity and drought stresses, they can be used for further evaluations and ultimately for producing high-quality biofertilizers.