نشانگرهای مولکولی در اصلاح نباتات زعفران (Crocus sativus L.)

این مقاله مروری به بررسی کاربرد نشانگرهای مولکولی مختلف در مطالعات ژنتیکی زعفران (Crocus sativus L.) می‌پردازد. نشانگرهای متنوعی از جمله RAPD، ISSR، SSR، AFLP، رتروترانسپوزون‌ها، SNP و EST برای ارزیابی تنوع ژنتیکی، روابط فیلوژنتیکی، تاکسونومی و منشأ زعفران مورد استفاده قرار گرفته‌اند. مرور مطالعات نشان می‌دهد که تنوع ژنتیکی قابل‌توجهی در میان گونه‌های وحشی جنس Crocus وجود دارد، در حالی که نمونه‌های زعفران زراعی از مناطق جغرافیایی مختلف تنوع ژنتیکی بسیار کمی را نشان می‌دهند. علاوه بر این، مطالعات مولکولی نشان داده‌اند که گونه‌های C. cartwrightianus، C. almehensis و C. michelsonii از نظر ژنتیکی بیشترین قرابت را با زعفران زراعی دارند و احتمالاً اجداد آن محسوب می‌شوند. این یافته‌ها بر اهمیت حفاظت از گونه‌های وحشی به‌عنوان منابع ژنتیکی ارزشمند برای برنامه‌های اصلاحی زعفران تأکید می‌کند.

This review article examines the application of various molecular markers in genetic studies of saffron (Crocus sativus L.). Different markers, including RAPD, ISSR, SSR, AFLP, retrotransposons, SNP, and EST, have been used to assess genetic diversity, phylogenetic relationships, taxonomy, and the origin of saffron. The review of studies indicates significant genetic diversity among wild Crocus species, while cultivated saffron samples from various geographical regions show very low genetic diversity. Furthermore, molecular studies have revealed that the species C. cartwrightianus, C. almehensis, and C. michelsonii are genetically the closest to cultivated saffron and are likely its ancestors. These findings emphasize the importance of conserving wild species as valuable genetic resources for saffron breeding programs.