مدیریت زراعی زعفران (Crocus sativus) – مروری.

زعفران (Crocus sativus L.) گران‌ترین ادویه جهان است که به خاطر خواص رنگ‌دهی، عطری و دارویی خود شناخته می‌شود. این محصول در بیشتر کشورهای تولیدکننده زعفران شاهد کاهش سطح کشت و بهره‌وری است. این کاهش به دلیل کاهش حاصلخیزی خاک، تغییر الگوهای اقلیمی، کمبود آب، افزایش هزینه نیروی کار و افزایش فشارهای زیستی در شرایط تغییرات اقلیمی است. از آنجا که این محصول به صورت رویشی تکثیر می‌شود، امکان بهبود ژنتیکی از طریق تکنیک‌های اصلاح نباتات بسیار کم است. برای معکوس کردن روند کاهش سطح کشت و بهره‌وری، اجرای صحیح بهترین روش‌های کشاورزی اهمیت بسیار زیادی دارد. در بین روش‌های کشاورزی، کیفیت پیازها، روش‌های کاشت و استقرار، کوددهی متعادل، مدیریت آب، مدیریت علف‌های هرز و عملیات پس از برداشت تأثیر عمیقی بر بهره‌وری و کیفیت زعفران دارند.مکانیزاسیون در آماده‌سازی زمین، کاشت، عملیات میانی، برداشت و فرآوری پس از برداشت می‌تواند هزینه تولید را کاهش داده و سود خالص را افزایش دهد. در این مرور، تلاش شده است تا بهترین روش‌های زراعی مورد ارزیابی در مناطق کشت زعفران در سراسر جهان و نقش آن‌ها در تولید پایدار زعفران مورد بررسی قرار گیرد.

Saffron (Crocus sativus L.) is the costliest spice in the world, known for its colouring and aromatic and medicinal properties. It is witnessing a declining trend in area and productivity in most of the saffron-producing countries. The decline is attributed to the degradation in soil fertility, changing climatic patterns, water stress, increasing labour cost and increasing biotic stress under the changing climate. Since the crop is propagated vegetatively, scope of genetic improvement through breeding techniques is very little. In order to reverse the declining trend in area and productivity, proper implementation of best agronomic practices assumes a very high importance in such a crop. Among the agronomic practices, the quality of corms, planting and establishment methods, balanced fertilization, water management, weed management and post-harvest handling have a profound effect on the productivity and quality of saffron. Mechanization in land preparation, planting, intercultural operations, harvesting and post-harvest processing can reduce the cost of production and increase the net profit. In this review, an attempt has been made to review the best agronomic practices evaluated across the saffron-growing regions of the world and their role in sustainable saffron production.