فعالیت ضد قارچی و جداسازی مقدماتی ترکیبات فعال از عصاره‌های اتانولی در جوانه‌های جانبی زعفران

زعفران (Crocus sativus L.) به خاطر ترکیبات فعال موجود در کلاله‌های خود معروف است، که در طب سنتی و به‌عنوان ادویه مورد استفاده قرار می‌گیرند. با این حال، اگرچه برداشت از کلاله‌ها به‌طور قابل توجهی بالاتر از متوسط است، جوانه‌های کناری زعفران معمولاً در کشت زعفران دور ریخته می‌شوند. به منظور گسترش استفاده از منابع زعفران، این مطالعه فعالیت‌های ضد قارچی عصاره‌های الکلی جوانه‌های کناری زعفران را بر روی شش قارچ بیماری‌زا و رایج غذایی مورد ارزیابی قرار داد و همچنین پایداری این فعالیت‌ها تحت شرایط مختلف حرارت و pH را بررسی کرد.

علاوه بر این، ترکیبات فعال ضد قارچی فاز اتیل استات به‌صورت مقدماتی با استفاده از تکنولوژی کروماتوگرافی ستونی ژل سیلیکا جدا شدند و اجزای شیمیایی اصلی آن‌ها با روش HPLC-MS/MS بررسی گردید.نتایج نشان داد که فاز اتیل استات عصاره‌های اتانولی جوانه‌های جانبی زعفران اثر ضد قارچی قابل توجهی علیه قارچ‌های آزمایش‌شده، به ویژه Aspergillus niger (۸۳.۴۷٪) و Trichoderma viride (۷۹.۹۳٪) نشان داد. علاوه بر این، این اثرات مهاری در محدوده pH خنثی و اسیدی و در دماهای کمتر از ۱۰۰ درجه سانتی‌گراد پایدار بودند.

فاز اتیل استات می‌تواند بیشتر به هشت جزء توسط کروماتوگرافی ستون سیلیکا ژل جدا شود که جزء ۶ (F6) بیشترین اثر ضد قارچی را از نظر ارزیابی فعالیت ضد قارچی در شرایط آزمایشگاهی داشت. تحلیل HPLC-MS/MS نشان داد که ترکیبات اصلی F6 عمدتاً از پلی‌فنول‌ها تشکیل شده‌اند. به طور خلاصه، این یافته‌ها نشان داد که جوانه‌های جانبی زعفران منبعی بالقوه کارآمد و مقرون به صرفه از نگهدارنده‌های طبیعی برای استفاده در غذا هستند.

Saffron (Crocus sativus L.) is renowned for the active compounds contained in its stigmas, which are used in traditional medicine and as a spice. However, although the stigmas are well above the average yield, the lateral buds of saffron are usually discarded in saffron culturing.

In order to expand saffron resource utilization, this study assessed the anti-fungal activities of saffron lateral bud ethanol extracts on six common food-borne pathogenic fungi, as well as investigated the stability of these activities under various heat and pH conditions. Furthermore, the active anti-fungal components of ethyl acetate phase were preliminarily separated by silica gel column chromatography technology and its major chemical constituents were investigated by HPLC-MS/MS. Results revealed that the ethyl acetate phase of saffron lateral bud ethanol extracts elicited a remarkable anti-fungal effect against the tested fungi, especially Aspergillus niger (83.47 %) and Trichoderma viride (79.93 %).

Moreover, these inhibitory effects were stable in neutral and acidic pH ranges at temperatures < 100 °C. The ethyl acetate phase can further be separated into eight fractions by silica gel column chromatography, of which fraction 6 (F6) had the strongest anti-fungal effect by anti-fungal activity evaluation in vitro. HPLC-MS/MS analysis showed that the major compounds of F6 mostly belonged to polyphenols. To summarize, these findings demonstrated that saffron lateral buds are a potentially efficient and affordable source of natural preservatives for use in food.