ریزازدیادی به عنوان کمکی برای زعفران

زعفران، گران‌به‌اترین ادویه جهان، از کلاله‌های گیاه Crocus sativus L. (زعفران زراعی) به دست می‌آید. این گیاه یک گیاه تریپلوئید (سه‌کروموزومی) و عقیم است که به‌صورت غیرجنسی و از طریق بنه‌های دختری (کورم‌های جدید) تکثیر می‌شود. روش‌های متداول تکثیر با چالش‌هایی مانند رشد کند و آلودگی‌های قارچی مواجه هستند که تولید بنه‌های باکیفیت را محدود می‌سازند. ریزازدیادی (Micropropagation) به‌عنوان یک راهکار مؤثر مطرح است که می‌تواند مواد کاشت عاری از بیماری و با کیفیت بالا را به‌سرعت تولید کند. پیشرفت‌های اخیر در این زمینه شامل موارد زیر است:

القای مستقیم و غیرمستقیم شاخساره

توسعه میکروکورم (بنه‌های کوچک) در شرایط درون‌شیشه‌ای

باززایی گیاهچه از طریق کالوس

رویان‌زایی پیکری (Somatic embryogenesis)

همچنین پژوهش‌هایی در زمینه تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی (PGRs)، نوع ریزنمونه، غلظت نمک‌ها و بهینه‌سازی محیط کشت انجام شده است. این فصل به بررسی پیشرفت‌های اخیر در زمینه باززایی میکروکورم و ریزازدیادی زعفران می‌پردازد و چالش‌های موجود در مسیر تجاری‌سازی این روش‌ها برای تولید بنه و باززایی گیاهچه را برجسته می‌سازد.

Saffron, the world’s most expensive spice, comes from the stigmas of Crocus sativus L., an autotriploid sterile plant that propagates vegetatively via daughter corms. Conventional propagation faces challenges like slow growth and fungal infections, limiting high-quality corm production. Micropropagation offers a solution, producing disease-free, high-quality planting material rapidly. Recent advancements include direct and indirect shoot induction, in vitro microcorm development, callus-induced plantlet regeneration, and somatic embryogenesis, with studies exploring plant growth regulators (PGRs), explant types, salt concentrations, and media optimization. This chapter explores advances in saffron microcorm regeneration and micropropagation, highlighting challenges in commercializing these techniques for corm production and plantlet regeneration.