رویکردهای اصلاح نباتات در گیاه زعفران (Crocus sativus L.)

این مقاله مروری به بررسی چالش‌ها و پیشرفت‌های اخیر در اصلاح نژاد زعفران (Crocus sativus L) می‌پردازد. دو چالش عمده در اصلاح نژاد زعفران شامل روش انتخاب کلونال شامل شناسایی صحیح کلون و تبدیل کلون‌ها به رقم است. اگرچه روش‌های جهش‌زایی فیزیکی و شیمیایی برای ایجاد تنوع ژنتیکی زعفران مورد استفاده قرار گرفته‌اند، اما تاکنون منجر به معرفی رقم جدیدی نشده‌اند. پیشرفت‌های اخیر در فناوری‌های اومیکس، به‌ویژه ژنوتیپینگ با توالی‌یابی، افق‌های جدیدی را در مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد مولکولی زعفران گشوده است. این فناوری‌ها امکان شناسایی دقیق تفاوت‌ها در سطح DNA، بررسی منشأ زعفران، و تعیین روابط فیلوژنتیکی آن را فراهم کرده‌اند. نتایج حاصل از ژنوتیپینگ با توالی‌یابی نشان می‌دهد که ۹۹.۳ درصد از آلل‌های زعفران مشابه C. cartwrightianus است، که اطلاعات ارزشمندی در مورد منشأ این گیاه فراهم می‌کند.

This review article examines the challenges and recent advances in saffron (Crocus sativus L.) breeding. Two major challenges in saffron breeding include clonal selection methods, which involve accurate clone identification and their conversion into cultivars. Although physical and chemical mutagenesis methods have been used to create genetic diversity in saffron, they have not yet led to the introduction of new cultivars. Recent advances in omics technologies, particularly genotyping by sequencing, have opened new horizons in genetic studies and molecular breeding of saffron. These technologies enable precise identification of DNA-level differences, investigation of saffron’s origin, and determination of its phylogenetic relationships. Genotyping results indicate that 99.3% of saffron alleles are similar to C. cartwrightianus, providing valuable insights into the plant’s origin.