رابطه بین غلظت عناصر غذایی در بنه‌های زعفران و عملکرد زعفران در مزارع چندساله استان خراسان جنوبی

زعفران یکی از مهمترین محصولات صادراتی ایران است که غلظت مناسب عناصر غذایی در توسعه و تولید آن بسیار حائز اهمیت است. از آنجا که زعفران توسط بنه تکثیر می‌شود، بنابراین تولید بنه‌های جایگزین از طریق تغذیه مناسب همیشه مورد توجه بوده و غلظت عناصر در بنه در مرحله خاصی از رشد و توسعه با عملکرد گیاه همبستگی بالایی دارد. بنابراین، این مطالعه به منظور تعیین غلظت عناصر غذایی در بنه زعفران در مزارع چندساله قائن و نهبندان در خراسان جنوبی در سال 1394 انجام شد. اطلاعات دو منطقه (قائن و نهبندان) از مزارع 3، 5 و 7 ساله جمع‌آوری شد. سپس برای هر سن 3، 5 و 7 ساله سه مزرعه با حداقل 500 متر مربع سطح زیر کشت انتخاب شد و از هر مزرعه 3 پلات و از هر پلات یک نمونه بنه انتخاب گردید. غلظت فسفر (P)، پتاسیم (K)، نیتروژن (N) و آهن در بنه زعفران بر اساس روش‌های استاندارد آزمایشگاهی تجزیه شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری در غلظت N، P، K و آهن بنه زعفران وجود دارد (P≤0.01)، اما اثرات برای تعداد بنه در گروه‌های وزنی مختلف متمایز بود. مطالعه حاضر نشان داد که در مزارع زعفران، غلظت N، P، K و آهن در بنه موثرترین پارامترها برای افزایش عملکرد زعفران بودند، که همبستگی‌های رگرسیونی افزایش عملکرد را نسبت به تغییر در این شاخص‌ها نشان داد. بررسی غلظت عناصر غذایی بنه بر عملکرد زعفران نقش مهم چنین عناصری را در عملکرد نشان می‌دهد. بنابراین، غلظت عناصر غذایی در بنه‌های زعفران بر تغذیه گیاه، رشد و عملکرد محصول تأثیر می‌گذارد. به طور کلی، انتخاب بنه با وزن بهینه برای کشت و استفاده مناسب از عناصر غذایی، به ویژه نیتروژن، فسفر، پتاسیم و آهن، و همچنین تعادل صحیح آن‌ها در خاک، می‌تواند در افزایش عملکرد و پایداری حاصلخیزی خاک موثر باشد.

Saffron (Crocus sativus L.) is one of the most important exports products in Iran that proper concentration of nutrients is particularly important in the development and production. Since saffron is reproduced by corm, so always been considered production of replacement corms through appropriate nutrition; and concentration of element in corm in specific stage of growth and development has high correlation with plant yield. Therefore, this study was conducted to determine nutrients concentration in corm of saffron in perennial fields of Qaen and Nehbandan in South Khorasan in 2015. The information of two regions (Qaen and Nehbandan) were collected from 3, 5 and 7 years-old fields. Then, three fields with at least 500 m² under cultivation selected for each age of 3, 5 and 7 years fields and 3 plots from each field and one corm sample from each plot were selected. The concentration of phosphorus (P), potassium (K), nitrogen (N) and iron in corm of saffron were analyzed based on standard laboratory methods. Results revealed that there were significant differences in N, P, K and iron concentrations of saffron corm (P≤0.01), but the effects were distinct for corm number in different weight groups. The present study showed that in saffron fields, N, P, K and iron concentration in corm were the most effective parameters for saffron yield increment, which regression correlations showed yield increment cheaper to the change in these indices. Investigation of nutrients concentration of the corm on saffron yield shows the important role of such elements in yield. Therefore, nutrient concentration in saffron corms affect the plant nutrition, promoting growth and yield of crop. Generally, corm selection with optimum weight for sowing and proper use of nutrients, especially nitrogen, phosphorus, potassium and iron, as well as their correct balance in soil, can be effective in yield increment and stability of soil fertility.J