اثر تراکم کاشت بر کیفیت گل دو توده زعفران (Crocus sativus L.)

زعفران یکی از ارزشمندترین و گران‌به‌ترین گیاهان دارویی است که در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشت می‌شود. جهت بررسی اثر تراکم کاشت بر کیفیت گل دو نوع زعفران ایرانی و اسپانیایی، آزمایشی طی دو سال زراعی 1392-93 و 1393-94 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. فاکتور A: نوع بنه (ایرانی و اسپانیایی) و فاکتور D: تراکم کاشت (40، 48 و 60 بنه در متر مربع) در نظر گرفته شد. اثرات نوع بنه بر شاخص‌های کیفی، به جزء کروسین، معنی‌دار نبود. بیشترین مقدار کروسین (202.01)، پیکروکروسین (72.23) و سافرانال (36.30) در تراکم 40 بنه در متر مربع (d1) حاصل شد. همچنین بیشترین مقدار کروسین (200.73)، پیکروکروسین (71.24) و سافرانال (28.91) متعلق به بنه‌های اسپانیایی بود، در حالی که بیشترین تعداد کل (27.21 عدد بر متر مربع)، وزن تر کل (13.58 گرم بر متر مربع) و وزن خشک زعفران (0.144 گرم بر متر مربع) را بنه‌های ایرانی تولید کرد. به‌طور کلی، می‌توان گفت که بنه‌های اسپانیایی (از نظر کیفی) و ایرانی (از نظر کمی) برتری نشان دادند.

Saffron (Crocus sativus L.) is one of the most valuable medicinal cash crops that mainly cultivated in arid and semi-arid areas. In order to study the effect of planting density on flower quality in Iranian and Spanish corms of saffron, an experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications during two growing seasons (2013-2014 and 2014-2015). Two corn types (a1: Iranian and a2: Spanish corms) and three planting densities (d1: 40, d2: 48 and d3: 60 corms.m−2) were considered as treatments. The results showed that the effect of different planting density on crocin, picrocrocin and safranal contents were significant (p≤0.01). The highest numbers of crocin (202.01), picrocrocin (72.23) and safranal (36.30) contents were obtained in 40 corms.m−2, moreover the highest number of crocin (200.73), picrocrocin (71.24) and safranal (28.91) contents were obtained in Spanish corm. However, the highest numbers of flower (27.21 flowers.m−2), flower fresh weight (13.58 g.m−2) and dry weight (stigma+style) (0.144 g.m−2) were obtained from Iranian corms. Spanish corm in comparison with Iranian corm was produced more crocin, picrocrocin and safranal contents. In contrast, Iranian corms produced the highest saffron dry weight.