جداسازی ریزوباکتریوم مزارع زعفران شهرستان فاروج و ارزیابی فعالیت محرک رشد

باکتری‌های محرک رشد گیاه میکروارگانیسم‌های مفیدی هستند که می‌توانند رشد گیاه را تسریع و عملکرد محصول را افزایش دهند. هدف پژوهش حاضر جداسازی ریزوباکتریوم و ارزیابی فعالیت محرک رشد گیاه در منطقه ریزوسفری مزارع زعفران شهرستان فاروج خراسان شمالی می‌باشد. نمونه خاک از عمق ۲۰ سانتیمتر مزارع زعفران منتخب در شهرستان فاروج و روستاهای سیاه‌دشت، اکبرآباد، تیتکانلو، یام و مفرنقاه جمع‌آوری و برای انجام آزمایش زیست‌پالایی به آزمایشگاه منتقل شد.

سوسپانسیون خاکی با استفاده از سرم فیزیولوژی تهیه و ریزوباکتریوم آن جداسازی و خالص شد. پس از جداسازی باکتری‌ها، ارزیابی ویژگی‌هایی مانند تولید آنزیم‌های هیدرولیتیک، تولید اکسین، محلول‌سازی فسفات و روی صورت گرفت. در مجموع ۱۵ جدایه باکتریایی جداسازی و آزمایشات تولید آنزیم‌های هیدرولیتیک نشان داد که اگرچه برخی جدایه‌ها فاقد یک فعالیت آنزیمی هستند، اما اکثریت آنها هر سه آنزیم هیدرولیزکننده را تولید می‌کنند. بیشترین فعالیت آمیلازی در جدایه ۱۱، بیشترین فعالیت پروتئازی در جدایه ۶، بیشترین فعالیت لیپازی در جدایه ۱۱ مشاهده گردید. فعالیت محلول‌کنندگی فسفر را در طیف‌های مختلف مشاهده و در این میان جدایه‌های شماره ۱ و ۶ بیشترین فعالیت را نشان دادند.

همچنین بیشترین فعالیت محلول‌کنندگی روی در جدایه ۱۱ مشاهده گردید. در مطالعه حاضر جدایه‌ها توانایی قابل‌توجهی در تولید هورمون گیاهی ایندول‌استیک اسید نشان دادند و بالاترین مقدار تولید این هورمون در جدایه‌های ۳ و ۱۱ اندازه‌گیری شد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که چهار جدایه ۱، ۳، ۶ و ۱۱ بیشترین فعالیت‌های محرک رشد گیاه را دارا هستند و در آزمایشات آتی از این جدایه‌ها برای شناسایی و آزمایشات گلدانی استفاده خواهد شد.

Plant growth-promoting bacteria (PGPB) are beneficial microorganisms that can enhance plant growth and increase crop yield. The aim of this study was to isolate rhizobacteria and evaluate their plant growth-promoting activities in the rhizosphere of saffron fields in Faruj County, North Khorasan Province. Soil samples were collected from a depth of 20 cm in selected saffron fields in Faruj and the villages of Siah Dasht, Akbarabad, Titkanlu, Yam, and Mafranghah, and were transferred to the laboratory for bioassays.

Soil suspensions were prepared using physiological saline, and rhizobacteria were isolated and purified. After isolation, the bacteria were evaluated for characteristics such as the production of hydrolytic enzymes, auxin production, and phosphate and zinc solubilization. A total of 15 bacterial isolates were obtained. Tests for hydrolytic enzyme production showed that while some isolates lacked certain enzymatic activities, the majority produced all three hydrolytic enzymes.

The highest amylase activity was observed in isolate 11, the highest protease activity in isolate 6, and the highest lipase activity in isolate 11. Phosphate solubilization activity varied across isolates, with isolates 1 and 6 showing the highest activity. The highest zinc solubilization activity was observed in isolate 11. The isolates also demonstrated significant ability to produce the plant hormone indoleacetic acid, with the highest production measured in isolates 3 and 11. Overall, isolates 1, 3, 6, and 11 exhibited the most significant plant growth-promoting activities, and these isolates will be used for identification and pot experiments in future studies.