تعیین برخی صفات زراعی-مورفولوژیکی بین جمعیت‌های زعفران (Crocus sativus L.) با منشأهای مختلف تحت شرایط اکولوژیکی بورنووا

هدف: اگرچه ترکیه به عنوان یکی از خاستگاه‌های گیاه زعفران شناخته می‌شود، اما در بین کشورهای تولیدکننده تجاری جایگاهی ندارد. هدف از این تحقیق بررسی برخی پارامترهای زراعی-مورفولوژیکی بین جمعیت‌های زعفران ترکیه و ایران تحت شرایط اکولوژیکی بورنووا بود. مواد و روش‌ها: جمعیت‌های منشأ گرفته از مناطق توکات و صفرانبولوی ترکیه و کاشمر ایران به عنوان ماده گیاهی در این تحقیق استفاده شدند. تحقیق در سال دوم گیاهان زعفران که در مزرعه آزمایشی بخش زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه اژه در سال 2017 موجود بودند، انجام شد. نتایج: تعداد گل، وزن تر گل، وزن تر رشته‌های پرچم، ارتفاع رشته‌های پرچم، ارتفاع کلاله، ارتفاع خامه، طول گل، طول گلبرگ، وزن تر کلاله، وزن خشک کلاله، وزن خشک گل، وزن خشک خامه، وزن تر خامه و وزن خشک رشته‌های پرچم بین جمعیت‌های زعفران ارزیابی شد. نتایج مطالعه نشان داد که در تعداد گل، وزن تر گل و طول گلبرگ بین جمعیت‌های مورد بررسی تفاوت معنی‌داری وجود داشت. بیشترین تعداد گل و طول گلبرگ از جمعیت صفرانبول به دست آمد. همچنین بیشترین وزن تر گل در جمعیت کاشمر مشاهده شد. همبستگی‌های معنی‌دار و مثبتی بین وزن تر رشته‌های پرچم با وزن تر کلاله (r = 0.950**) و وزن تر خامه (r = 0.898**) یافت شد. همچنین، وزن تر کلاله همبستگی سطح بالایی با وزن خشک گل و وزن تر خامه داشت. علاوه بر این، همبستگی سطح بالایی بین وزن خشک کلاله و وزن خشک رشته‌های پرچم وجود داشت. نتیجه‌گیری: تعداد گل جمعیت‌های ترکیه بیشتر از تعداد گل جمعیت ایران بود، نتایج مطالعه نشان داد که جمعیت‌های ترکیه را می‌توان با بازده بیشتر تحت شرایط منطقه‌ای کشت کرد.

Objective: Although, Turkey is known as one of the origins of saffron plants which are not involved in the country of commercial producer countries. The aims of this research were investigated of some agro-morphological parameters among Turkish and Iranian saffron populations under Bornova ecological conditions. Material ve Methods: The populations that originated from Tokat and Safranbolu locations of Turkey and Kashmar location of Iran were used as experimental material in this research. The research was carried out in second years of saffron plants that they were available in the experimental farm of Field Crops department faculty of Agriculture Ege University in 2017. Results: Flower number, fresh flower weight, fresh flament weight, flament height, stigma height, style height, flower length, petal length, fresh stigma weight, dry stigma weight, dry flower weight, dry style weight, fresh style weight and dry flament weight were evaluated among saffron populations. The results of study indicated that, there were significant differences in flower number, fresh flower weight and petal length among investigated populations. The highest flower number and petal length were obtained from Safranbolu population. Also the highest fresh flower weight was observed in Kashmar population. The significant and positive correlations were found between fresh flament weight with fresh stigma weight (r = 0.950**) and fresh style weight (r = 0.898**). Also, fresh stigma weight had high level correlations with dry flower weight and fresh style weight. Furthermore, there was a high level of correlation between dry stigma weight and dry flament weight. Conclusion: The flower number of Turkish populations were more than the flower number of Iranian population, the results of study demonstrated that the Turkish populations can be cultivated with more yield under regional conditions.