تاثیر عصاره اندام‌های زعفران (Crocus sativus L.) بر جوانه‌زنی دانه و رشد نهال زیره و گوجه‌فرنگی

برخی گیاهان با ترکیبات شیمیایی خود بر رشد گیاهان مجاور تأثیر می‌گذارند. این تحقیق به منظور بررسی اثرات آللوپاتیک اندام‌های مختلف زعفران بر شاخص‌های رشد نهال بذرهای زیره و گوجه‌فرنگی در یک تجربه عاملی با طرح کاملاً تصادفی انجام شد. پژوهش در سال ۲۰۱۷ در دانشگاه تربت حیدریه انجام شد. نتایج نشان داد که اثر اندام‌های مختلف عصاره، غلظت و تعامل آن‌ها بر طول ریشه، ساقه و نهال زیره قابل توجه نبوده است، اما بر درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، میانگین زمان جوانه‌زنی، وزن و طول ریشه، ساقه و نهال و شادابی بذر II در سطح ۱٪ معنی‌دار بوده است. نتایج همچنین نشان داد که کاربرد عصاره غده بیشترین تأثیر را بر بیشتر شاخص‌های رشد بومی داشته است.بیشترین نرخ جوانه‌زنی در تیمار کنترل و عصاره ترکیب برگ-پیازچه مشاهده شد (به ترتیب 4.72 و 4.75) و بیشترین وزن خشک ریشه در عصاره ترکیب برگ-پیازچه و در تیمار با غلظت 0.25 بود. نتایج به دست آمده در مورد گوجه فرنگی نشان داد که تأثیر عصاره‌های مختلف برگ، پیازچه و ترکیب برگ-پیازچه بر درصد جوانه‌زنی، نرخ جوانه‌زنی، میانگین زمان جوانه‌زنی و وزن و طول ریشه معنی‌دار بود. افزایش غلظت عصاره زعفران باعث کاهش درصد و نرخ جوانه‌زنی، طول و وزن شاخه، ریشه و نهال و شاخص‌های توانایی در زیره و گوجه فرنگی شد. در مورد تمامی شاخص‌های رشد، عصاره برگ تأثیر بیشتری داشت. نتایج همچنین نشان داد که افزایش غلظت باعث کاهش درصد و نرخ جوانه‌زنی، طول شاخه، شاخص نهال و شاخص ریشه و بذر در زیره و گوجه فرنگی شد.نتیجه نهایی این پژوهش نشان داد که کشت زعفران در تناوب زراعی باعث ایجاد اثر آللوپاتی بر زیره و گوجه‌فرنگی می‌شود. بنابراین، می‌توان گوجه‌فرنگی را با زعفران به جای زیره در تناوب کشت داد.

Some plants with their chemical compounds affect the growth of adjacent plants. This research was carried out in order to investigate the effect of allelopathic effects of different organs of saffron on indices of seedling growth of cumin and tomato seed in factorial experiment in a completely randomized design. The research was conducted at university of Torbat Heydarieh at 2017. The results showed that the effect of different extract organs, concentration and interaction of them on length of root, stem and cumin seedling was not significant but on germination percentage, germination rate, mean germination time, weight and length of root, stem and seedling and seed vigor II were significant at 1%. The results also showed that application of corm extract had the highest impact on most of indigenous growth indices. The highest germination rate was seen in control and leaf- corm composition extract treatments (4.72 and 4.75 respectively) and the highest root dry weight was in leaf- corm composition extract and in 0.25 concentration treatment. The results on tomato showed that the effect of different extracts of leaf, corm and leaf-corm composition on germination percentage, germination rate, mean germination time and weight and length of root were significant. Increasing of saffron extract concentration decreased germination percentage, germination rate, shoot, root and seedling length and weight and vigor indexes on cumin and tomato. In the case of all growth indices, the leaf extract was more effective. The results also showed that the increase in concentration caused a reduction in the percentage and rate of germination, shoot length, seedling and root and seed index index in cumin and tomato. The final result of this research showed that cultivation of saffron in the crop rotation induced effect of allelopathy on cumin and tomato. Therefore, tomato can be rotated with saffron rather than cumin.