تأثیر ورمی‌کمپوست و نیتروکسین بر ویژگی‌های جایگزینی پیازچه و عملکرد گل زعفران (Crocus sativus L.) در سال دوم.

اثرات کاربرد ورمی‌کمپوست و نیتروکسین بر ویژگی‌های غده (کورم) و عملکرد گل زعفران در شرایط مزرعه‌ای در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بیرجند، ایران، در سال زراعی ۲۰۱۵-۲۰۱۶ مورد ارزیابی قرار گرفت. درمان‌ها شامل چهار سطح ورمی‌کمپوست (۰، ۵، ۱۰ و ۱۵ تن در هکتار) و سه سطح نیتروکسین (۰، ۵ و ۱۰ لیتر در هکتار) بودند. این آزمایش به صورت فاکتوریل بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که ورمی‌کمپوست شاخص‌های رویشی غده (وزن کل غده، وزن تازه و خشک متوسط کورمل و قطر کورمل) را بهبود بخشید. بیشترین وزن کل غده در گیاهانی که با ۱۵ تن در هکتار ورمی‌کمپوست درمان شده بودند به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که ورمی‌کمپوست ویژگی‌های گل زعفران (تعداد گل و عملکرد تازه کل، طول گل، عملکرد تازه و خشک خامه گل) را در سال دوم مطالعه بهبود بخشید.بیشترین عملکرد خام (1.63 گرم بر متر مربع) و خشک (0.41 گرم بر متر مربع) خامه‌ها در گیاهانی که با 10 تن در هکتار ورمی‌کمپوست تیمار شده بودند، به‌دست آمد، در حالی که کمترین مقادیر (0.77 و 0.21 گرم بر متر مربع) در کنترل ثبت شد. کاربرد سطوح مختلف نیتروکسین تأثیر مثبتی بر تعداد گل و عملکرد کل تازه و عملکرد خشک خامه‌ها در سال دوم آزمایش داشت. بیشترین عملکرد خشک خامه در 10 لیتر در هکتار نیتروکسین (0.36 گرم بر متر مربع) مشاهده شد، در حالی که کمترین مقدار در کنترل (0.24 گرم بر متر مربع) ثبت شد. کاربرد سطوح مختلف ورمی‌کمپوست و نیتروکسین تأثیر مثبتی بر وزن کل کورم، طول متوسط گل و عملکرد تازه خامه‌ها داشت. بنابراین، نتایج نشان دادند که 5 لیتر در هکتار نیتروکسین و 10 تن در هکتار ورمی‌کمپوست تأثیر قابل توجهی بر ویژگی‌های کورم جایگزین و عملکرد گل زعفران دارند.

The effects of applications of vermicompost and nitroxin on corm characteristics and flower yield of saffron were evaluated under field conditions in the research farm of Birjand University, Iran, during the cropping year 2015-2016. Treatments were of four levels of vermicompost (0, 5, 10 and 15 t.ha-1) and three levels of nitroxin (0, 5 and 10 L.ha-1). This experiment was carried out as factorial based on randomized completely block design with three replications. The results showed that vermicompost improved the corm vegetative indices (total weight of corm, average fresh and dry weight of cormel and diameter of cormel). The highest total weight of corm was obtained in plants treated with 15 t.ha-1 vermicompost. Also results showed that vermicompost improved the saffron flower characteristics (flower number and fresh total yield, flower length, stigma fresh and dry yield) in second year of study. The highest stigma fresh (1.63 g.m-2) and dry (0.41 g.m-2) yield were obtained in plants treated with 10 t.ha-1 vermicompost, while the lowest values (0.77 and 0.21 g.m-2) were recorded in the control. Application of different levels of nitroxin has a positive effect on flower number and fresh total yield, stigma dry yield in the second year of the experiment. The highest stigma dry yield was observed in 10 L.ha-1 nitroxin (0.36 g.m-2), while the lowest value was recorded in control (0.24 g.m-2). Application of different levels of vermicompost and nitroxin had a positive effect on the total weight of corm, average flower length and stigma fresh yield. Thus, the results showed that 5 L.ha-1 nitroxin and 10 t.ha-1 vermicompost had a significant impact on replacement corm characteristics and flower yield of saffron.